Foto Pro Shots / Erik Pasman.

Dick van Egmond, tien jaar scheidsrechtersbaas betaald voetbal in Nederland:

‘Internationaal staat onze arbitrage er prima voor’

Door LEO BLANK


Hij is voor het grote publiek dé baas van de scheidsrechters in het betaald voetbal. Dick van Egmond (58) uit Voorhout stopte in 2010 na bijna twintig jaar en 550 wedstrijden in het betaald voetbal als actief scheidsrechter. Hij leidde ook duels over de grens, onder meer twaalf interlands. Voordat hij overstapte naar de KNVB trad hij op als voorlichter van de politie Haarlem en Kennemerland.In deze laatste uitgave van De Scheidsrechter gaat hij op verzoek van de redactie in op een aantal actuele thema’s.


Je hoort soms dat er vroeger meer persoonlijkheden onder de arbiters rondliepen dan nu. Ben je het daarmee eens?

Vroeger was niet alles beter. Scheidsrechters klaagden in de jaren zeventig al dat ze precies moesten fluiten zoals de scheidsrechterscommissie dat wilde zien. Het grote verschil met nu is dat wedstrijden van de eerste tot de laatste minuut te zien zijn voor het publiek. Alle overtredingen en belangrijke spelmomenten worden uitgelicht en herhaald. En iedereen kan en mag daar iets van vinden, ook op sociale media. Logisch dat er af en toe commotie ontstaat. De wereld ziet er anders uit dan tien, twintig laat staan dertig jaar geleden. Iedere tijd heeft zijn eigen dynamiek. Scheidsrechters moeten zich aanpassen. En in de meeste gevallen gaat dat prima.


De Nederlandse arbitrage staat er dus helemaal niet slecht op?

Onze scheidsrechters hebben zat persoonlijkheid, anders zouden ze het ook internationaal niet zo goed kunnen doen. Björn Kuipers staat internationaal al tien jaar aan de top. Danny Makkelie ook al vier, vijf jaar en Serdar Gözübüyük heeft zijn eerste Champions Leaguewedstrijd gefloten. Kuipers en Makkelie zijn beiden kandidaat om op het EK 2020 te fluiten. Nederlandse scheidsrechters hebben internationaal nog nooit zo goed gepresteerd.


VAR


De VAR, we kunnen er niet omheen. Krijg je niet extra grijze haren van die voortdurende discussies in praatprogramma’s en op sociale media?

Valt wel mee. De voetballerij heeft twintig jaar lang gevraagd om videoarbitrage. De KNVB heeft de handschoen opgepakt. Dat is een proces van jaren geweest, we hebben flink moeten lobbyen bij de FIFA. Nu is ie er en blijkt dat hij het nodige verbetert, maar niet de oplossing is voor alle problemen. Precies wat wij altijd voorspelden.


De discussies spitsen zich toe op spelsituaties waar meer interpretaties mogelijk zijn. Dat haal je toch ook niet weg met een VAR?

Nee. Maar de grootste fouten worden gecorrigeerd. Dan heb ik het over strafschoppen en zware overtredingen. Daaronder zit een laag van heel lastig te beoordelen spelsituaties. De discussie daarover zal nooit ophouden. Dat zich een spelsituatie voordoet en je je afvraagt: ‘wat nu?’ Ook scheidsrechters zitten niet altijd op één lijn. Wij proberen wel tot meer uniformiteit te komen, maar dat is niet eenvoudig. En het is heel anders om in een steriele ruimte zonder stadionrumoer of verslaggever naar een scherm te kijken dan in de hectiek op het veld een spelmoment te moeten beoordelen. Het ingrijpen door ‘Zeist’ wordt dan niet altijd begrepen. De VAR grijpt alleen in als een beoordeling in zijn ogen 100 procent fout is. Anders niet.


Een recent voorbeeld is de strafschop voor Feyenoord na hands van PSV-verdediger Nick Viergever. Die beweerde dat hij zijn armen langs zijn lichaam had. Wat vond jij van die situatie?

De strafschop leek wat makkelijk gegeven. De VAR had twaalf camera’s tot zijn beschikking, maar geen van die beelden leverde hem het juiste beeld op om de situatie echt goed te kunnen beoordelen. Dus greep hij niet in.

Dick van Egmond in het KNVB-centrum in Zeist. Foto Leo Blank.

GEZAG


Tast de VAR het gezag van de veldscheidsrechter niet te veel aan? Pol van Boekel werd bij Vitesse-Feyenoord enkele malen teruggefloten. Dat moet zijn zelfvertrouwen niet ten goede komen. Of zie ik dat verkeerd?

Dat valt wel mee. Een scheidsrechter wordt gemiddeld eens in de drie wedstrijden gecorrigeerd. Daarvan is een derde voor buitenspel of een soortgelijke situatie. Daar kan hij vaak niets aan doen. In twee derde van die gevallen had ie zelf iets moeten zien. Maar ook dat is niet altijd verwijtbaar, bijvoorbeeld omdat het achter zijn rug gebeurt of hij niet in de juiste positie staat. Gemiddeld wordt een arbiter eens in de zes, zeven duels echt gecorrigeerd voor een aantoonbare en verwijtbare fout. Dus een keer of vier per seizoen. Daar moet hij mee om kunnen gaan. Gebeurt het vaker dan komt de arbiter zelf wel in de lucht. Om na te gaan hoe hij dit kan verbeteren.

Op basis van data kunnen wij de zaken in perspectief plaatsen. Elke fout is er één te veel. 80 Procent wordt gecorrigeerd. We willen naar 90 procent. Maar 100 procent is een utopie.


Maar de VAR corrigeert niet alleen, hij kan beslissingen van de scheidsrechter toch ook juist bevestigen?

Jazeker, de arbiter wordt per wedstrijd vaak vijf, zes keer bevestigd in zijn waarneming. Dat is de andere kant van de medaille. Dat is prettig tegenover protesterende spelers. Dan denk je als scheids: ‘Praat maar, ik weet dat ik goed zit’.


AMATEURVOETBAL


Heb je enig idee welke invloed de VAR in het betaald voetbal heeft op de acceptatie op de amateurvelden?

Door de VAR kan het publiek zien dat scheidsrechters veel minder duidelijke fouten maken dan altijd gedacht. Dat zijn er hooguit twee of drie per weekend in negen wedstrijden in de Eredivisie. Dat is echt veel minder dan altijd wordt aangenomen. De scheidsrechters doen het dus veel beter dan mensen denken.

Ik kan de invloed op het amateurvoetbal lastig beoordelen. Ik denk niet dat het effect negatief is. Spelers snappen nog beter dat wij niet alles kunnen zien. De moeilijkheidsgraad van het fluiten wordt echt goed zichtbaar. De VAR kweekt meer begrip voor de scheidsrechter. Die er bij de amateurs ook nog eens helemaal alleen voor staat.


Jullie doen het ook met de VAR goed over de grenzen? Hoe komt dat?

De mannen reizen er de hele wereld voor over. Champions League-finale, WK vrouwen. Pol van Boekel bij de Africa Cup en het WK onder twintig, Jochem Kamphuis bij het EK onder 21 en recent Dennis Higler in Brazilië bij het WK onder 17. Onze VAR-scheidsrechters worden overal ingezet. Wij plukken de vruchten van het besluit om voorloper te willen zijn.


Er is een afwisseling van de wacht bij Nederlandse arbiters die internationaal fluiten. Hoe zit dat?

Klopt. Kevin Blom en Pol van Boekel zijn vervangen door Jochem Kamphuis en Allard Lindhout. Blom en Van Boekel worden mogelijk nog wel ingezet als VAR.

Dick van Egmond. Foto Leo Blank..

Vind jij dat jonge talenten te snel voor de leeuwen worden gegooid in het betaald voetbal?

Er moet een goede balans zijn tussen talent en ervaring. Soms komen jonge jongens van twintig al in de hoofdklasse terecht. Een of twee jaar later maken ze de overstap naar het betaald voetbal. Zijn ze dan net 22 of 23 jaar. Dan moeten we binnen drie, vier jaar besluiten of ze een vast contract krijgen. En beoordelen of ze nog twintig jaar in het betaald voetbal kunnen functioneren. Ze moeten niet al te jong voor te grote uitdagingen komen te staan.


Je ziet nogal eens talenten zomaar stoppen omdat hun carrière stokt en ze niet meer promoveren. Een teken des tijds?

Ik herken dat, maar dat is altijd al zo geweest. Talenten die als een komeet omhoog gaan en andere scheidsrechters die stoppen omdat hun carrière niet zo snel gaat. Maar je ziet het ook bij jonge arbiters bij wie de loopbaan plotseling vertraagt. Soms is de balans tussen talent en ervaring niet helemaal in orde.


Heb je nooit ambities gehad richting UEFA en FIFA?

Nee, ik zit goed hier en heb meer dan genoeg werk aan alles wat we hier doen voor de arbitrage. De doorontwikkeling van de VAR en de opleiding en begeleiding van de scheidsrechters en assistenten vragen veel aandacht, tijd en energie.


COVS


Wat vind jij de meerwaarde van de COVS?

Ik ben 38 jaar lid van de Haarlemse Scheidsrechtersvereniging. Ik heb jaren enthousiast getraind bij deze groep. Ben bestuurslid geweest en redacteur van het clubblad.

Nu is er meer afstand, ik kan niet alles bijhouden. Maar scheidsrechtersverenigingen kunnen een meerwaarde hebben. In het bij elkaar houden en faciliteren van scheidsrechters door training en spelregelkennis, maar ook sociaal. De COVS zou zich in eigen regio kunnen richten op ondersteuning van clubs bij clubarbitrage. Maar er is vaak te weinig mankracht en om dat op te pakken.


Twaalf jaar leverde jij de namen voor de serie (Trots op onze) Toppers. Hoe kijk je terug op de samenwerking met De Scheidsrechter?

Ik was nog actief als scheidsrechter betaald voetbal toen we begonnen. Ik ben gestopt in 2010. Kun je nagaan hoe lang we al bezig zijn. Ik vond de interviews altijd leuk en interessant om te lezen. Er werden goede keuzes qua onderwerpen gemaakt en steeds werd gezocht naar de juiste insteek. Daarnaast waardeerde ik de persoonlijke band die je opbouwt met elkaar. Echt jammer dat het blad stopt na dit jaar.