De fitte scheids...

Veranderingen bij het stoppen

Door HARRY VAN ETTEN

Als een sporter stopt met (top)sport vinden er belangrijke veranderingen plaats. Sommige veranderingen zijn zuiver fysiologisch, sommige veranderingen zuiver psychologisch en een aantal veranderingen bevinden zich in wat je een tussengebied zou kunnen noemen.

Veranderingen in het slaap- of eetpatroon zijn voorbeelden hiervan. Een toename of vermindering van het gewicht wordt bijvoorbeeld als zuiver fysiologisch gezien. Indien fysiologische veranderingen door de sporter mentaal niet adequaat verwerkt kunnen worden, ontstaan op indirecte wijze psychologische problemen. In de psychologie worden gevoelens als problematisch en als stoornis gezien, indien deze door de persoon als intens ervaren worden, als ze langer dan zes maanden aanhouden en als de persoon zelf en/of de directe omgeving er last van ondervindt.


Afbouwen
Het voorstel is om voor het (geleidelijk) beëindigen van een actieve (top)sportcarrière de term afbouwen te gebruiken. Naast de term afbouwen is er nog een ander begrip om deze periode te duiden. Het fenomeen stoppen met prestatiesport wordt ‘career transition’ genoemd, oftewel loopbaanverandering. Er kan onderscheid worden gemaakt in abrupt of geleidelijk afbouwen, verantwoord en onverantwoord afbouwen, fysiek en psychisch afbouwen. Bij abrupt afbouwen of stoppen kan het onttrainingssyndroom (!) optreden.


Onttrainen
Onttrainen wil zeggen dat men van het ene op het andere moment stopt met de hoeveelheid en de intensiteit van de trainingen, bijvoorbeeld ten gevolge van een zware blessure. Onttraining is een term die eenduidiger is dan aftrainen maar zorgt ook voor verwarring. Die kan bestaan over het onttrainen van vaardigheden ofwel het afleren van bepaalde vaardigheden. Letterlijk betekent onttrainen ‘afoefenen’, oftewel afleren.


Laatste Fitte scheids

Onttrainen zal ik ook moeten doen door geen artikelen meer te schrijven voor het blad De Scheidsrechter. Sinds een aantal jaren heb ik met erg veel plezier mee mogen werken aan het vakblad voor scheidsrechters. Regelmatig kreeg ik vragen of positieve feedback terug vanuit de leden van de COVS. Hierbij is mijn laatste ‘Fitte scheids’ dan ook geschreven. Ik wens iedereen veel succes toe in het beoefenen van zijn/haar sport zonder blessures en veel trainingplezier. Ik eindig met een uitspraak van een van mijn leermeesters: ‘Bewegen is de beste olie voor het lichaam’. En zo is het!