Gerards Geurds (rechts), vergezeld door zijn collega's Henk van Bekkum en Eric Oostrom en ex-topvoetballer en voormalig UEFA-baas Michel Platini (eigen foto Gerard Geurds).

Zoals de ouden floten: Gerard Geurds

Door JOS HALMANS


Gerardus (Gerard) Johannes Maria Geurds werd geboren op 4 juni 1939 aan ’t Hofke 42 in het Eindhovense stadsdeel Tongelre. Enige tijd later verhuisde de familie naar de Kempensebaan. Daar bleef ze wonen tot 1955. Het werd vervolgens weer 't Hofke, nu nr. 14. Een kleine tien jaar later ontmoette Gerard op een fancy fair Hannie Beelen. In 1964 stapten ze in het huwelijksbootje.


Geurds was als voetballer actief bij RKVV Tongelre, incidenteel ook in het eerste elftal, maar door een blessure en militaire dienst moest hij stoppen. Hij werd scheidsrechter. In die tijd liep hij stage voor het betaalde voetbal. Het was voor hem een intensieve tijd, naast zijn drukke baan. In het dagelijks leven was hij eerst salesmanager en later salesdirector bij Fardem, een DSM-onderneming.


Via eredivisie naar international

De scheidsrechterscarrière van Geurds verliep voorspoedig, maar die had niet altijd de hoogste prioriteit. In negen jaar tijd promoveerde hij naar het betaald voetbal. Na een aanloop van twee jaar in de eerste divisie werd hij benoemd tot scheidsrechter in de eredivisie. Dat was al een hele stap, maar na één jaar reeds ‘promoveerde’ hij tot international. Ooit maakte hij een trip van achttien dagen om twee wedstrijden te fluiten. De eerste in Nieuw-Zeeland tegen Israël en een week later in Australië tegen Nieuw Zeeland. Daarvóór had Geurds al deelgenomen aan de Universiade in Mexico City waar hij zeven duels mocht leiden. Hij kreeg zelfs de finale toegewezen, maar het vliegticket liet dit helaas niet toe: ten tijde van de belangrijkste wedstrijd van het toernooi zat hij in het toestel op weg naar Nederland.


Geen dure cadeaus

Geurds ervoer het leven van een scheidsrechter op het hoogste niveau als een pittig bestaan. Bijvoorbeeld: op donderdagochtend thuis werken en in de loop van de middag naar Groningen. Om 01.30 uur thuis en om 06.00 uur weer opstaan om naar het verkoopkantoor in Amsterdam te gaan.

Er volgden veel wedstrijden. In Saoedi-Arabië, Israël, het huidige Dubai, de DDR (ver vóór de val van de Muur in 1989 dus), het toenmalige Tsjecho-Slowakije, Italië, Spanje, Engeland, Ierland, Noorwegen, Zweden, Portugal, Frankrijk, België, Schotland en Hongarije.

In Rostock, in de DDR, maakte hij iets merkwaardigs mee. Op de dag van de viering van het 35e jaar van de bevrijding van het fascisme werd de erewedstrijd DDR – CCCP gespeeld (Oost-Duitsland – Sovjet Unie). Het stadion zat helemaal vol, met links Russische militairen en rechts de DDR-Armee. Allemaal in andere uniformen, maar op een gegeven moment waren ze allemaal stomdronken. Er werd volop naar de andere kant gejend, onder het motto: ‘Vriendschap even opzij, nu gaan we voetballen’. Achter de doelen mocht de gewone bevolking plaatsnemen.

Over dure cadeaus die volgens de sportpers zouden zijn uitgereikt, is Geurds heel duidelijk: “Nou, ik heb ze nooit gezien. Vaantje, speldje, een bord namens de gemeente, dat was het meestal wel.”

Scheidsrechter Gerard Geurds (midden) voorafgaand aan de interland DDR-Sovjet Unie geassisteerd door Ignace van Swieten en Peter Gans.

Toekomst

Met de vroegere internationale topscheidsrechter Luigi Collina had Geurds ooit een hele discussie over het rapportagesysteem. Collina is directeur scheidsrechterszaken van de FIFA en de UEFA. Geurds gaf toen aan mee te willen denken over een sluitend systeem waarbij de achtergrond van de rapporteur niet, of niet zo veel, van invloed is. Geurds daarover: “In Nederland hebben verlichte geesten geprobeerd het competentiesysteem erin te brengen nadat het in het onderwijs al faliekant mislukt was. U raadt het al, het haalde niets uit.”

Over de te lage instroom van scheidsrechters is Geurds duidelijk: “Advertentiecampagnes? Weggegooid geld. Wat helpt wel? Het enthousiasmeren van jongeren. Jeugdspelers worden met medewerking van de KNVB opgeleid tot jeugdscheidsrechter. Voorlopig fluiten zij bij de eigen club. De verenigingen moeten er alleen nog aan wennen dat het noodzakelijk is voor de ontwikkeling van deze jonge scheidsrechters dat ze later ook wedstrijden bij andere clubs gaan leiden. En dat de talentvollen aan de KNVB worden overgedragen, zodat ze van clubscheidsrechter, KNVB-scheidsrechter worden. Het is voor een dergelijke voetbalclub toch ook leuk als één van hun mensen naar de top gaat?”


COVS Einhoven

In 1960 werd Geurds lid van de scheidsrechtersvereniging (COVS) Eindhoven. Van 1966 – 1970 was hij er ook voorzitter van. Vanwege zijn nationale, en later ook internationale carrière, heeft hij moeten stoppen met deze bestuursactiviteiten. Maar hij bleef sterk betrokken: hij was de grote initiator van de jubileumvieringen in 1968, 1978, 1988 en 2003 van de groep Eindhoven.

Ook in 1960 begon hij als scheidsrechter in het amateurvoetbal. Hij was bevriend met de toenmalige topscheidsrechter Lau van Ravens, bij wie hij ook geregeld als assistent-scheidsrechter fungeerde. In 1974 trad Geurds toe tot het betaald voetbal. Dat bleef hij tot de 47-jarige leeftijdsgrens (plus één jaar dispensatie). Hij floot 480 nationale wedstrijden. Als betaald-voetbalscheidsrechter was hij actief tot 1987. In 1983 leidde hij de klassieker Ajax – Feyenoord, met de legendarische 8-2 winst van Ajax tegen de latere kampioen Feyenoord, toen met Johan Cruijff in de gelederen. Ook floot hij in 1981 de finale van het toernooi om de KNVB-beker tussen Ajax en AZ ’67 (1-3).

In 1978 promoveerde Geurds, samen met Henk van Ettekoven en Egbert Mulder, naar de internationale FIFA-lijst waarop hij tot 1987 zou blijven. Hij floot 47 wedstrijden op internationaal niveau. Nadat hij was gestopt met fluiten, bleef hij zich voor de KNVB inzetten om scheidsrechters op te leiden en te begeleiden. Daarnaast heeft hij in de jaren 1969-1973 binnen voetbalvereniging ESV de jeugdafdeling weer op poten gezet. Ook coördineerde Geurds de aanstellingen van scheidsrechters en assistent-scheidsrechters bij het fameuze Ir. Otten-toernooi van PSV.

Geurds wordt belaagd door FC Groningenspelers tijdens een wedstrijd tegen Ajax met een spectaculair scoreverloop. Het werd 5-5 in De Meer op 23 januari 1983.

Foto: Fotocollectie Anefo, Nationaal Archief, Marcel Antonisse.

VAR

Zowel in 2017, in een interview met een voetbalmagazine, als tijdens het WK 2018 in Rusland was Geurds kritisch over de VAR (Video Assistance Referee). Geurds: “Ik ben er in de huidige vorm absoluut geen voorstander van. Scheidsrechters worden te lui. De leiding hoort tijdens een wedstrijd bij de leidsman te liggen en niet in een controlekamer waar ook nog eens veel te veel individuen rondlopen.” Volgens Geurds zou er nog veel moeten worden verbeterd. “Een voorbeeld. Tijdens een nacompetitiewedstrijd werd een speler om zijn middel gegrepen. Vervolgens liet de scheidsrechter de beslissing over aan de controlekamer. Als de arbiter dan al geen lef heeft om een besluit te nemen, gebeurt dat in andere situaties ook niet.”


Geurds vindt dat de VAR ook te snel in de praktijk is gebracht. “De FIFA heeft de scheidsrechters met iets geconfronteerd waar ze bijna nooit mee hebben gewerkt. Als je ziet dat na een beslissing hele hordes achter de scheidsrechter aanlopen om verhaal te komen halen... Het lijkt wel een bonte kermis. Of dat een arbiter zelf op een scherm kijkt en er drie camera’s in zijn nek hangen. Dat kan toch niet.”

Geurds ziet wel een oplossing: “Kijk naar de hockeybond. Daar ligt een blauwdruk. Zo te gebruiken. De aanvoerders van beide partijen mogen tweemaal per helft de VAR inschakelen. Als men de eerste keer verkeerd zit, dan vervalt de tweede poging. De scheidsrechter staat langs de kant van het veld met niemand in zijn nabijheid. Toon vervolgens de wedstrijdsituatie en de beslissing meteen op grote schermen, zodat er direct duidelijkheid is voor het publiek.”

Dit artikel verscheen eerder in Arbitraal, het cluborgaan van COVS-Eindhoven en is met hun toestemming geplaatst.