Jaap Bakker (80) uit Noord-Hollandse Zwaag leidt nog altijd wedstrijden bij veteranen

Nooit te oud voor de fluit

Aan Jaap Bakker ging destijds geen groot voetbaltalent verloren. De ijverige middenvelder van voetbalvereniging Westfriezen in het Noord-Hollandse Zwaag gaf er daarom na de junioren de brui aan.

Bakker koos op negentienjarige leeftijd voor de fluit en bleef het instrument al die jaren trouw. Inmiddels is hij tachtig en leidt nog altijd thuiswedstrijden van de veteranen van de club in zijn dorp. Om de week staat hij op het veld van sportcomplex ’t Krijt.

De start van zijn arbitrale loopbaan was curieus. “Ik was als dienstplichtig militair gelegerd op Curaçao. Daar zocht de voetbalbond actieve scheidsrechters. Ik had wel verstand van het spelletje en meldde me aan. Ik had geen enkele cursus gevolgd, maar het ging prima”, blikt Jaap terug. Terug in Nederland schreef de inwoner van Zwaag zich onmiddellijk in voor de scheidsrechtercursus in het naburige Hoorn. Die stond onder leiding van Henk Ubbels.


Supporter

Hij begon wedstrijden te fluiten bij jeugd op zondagochtend. Zodat hij ’s middags geen uit- of thuisduel hoefde te missen van de hoofdmacht van Westfriezen. “Ik ben een fervent supporter van het eerste elftal. Mis vrijwel geen wedstrijd, nog steeds niet.”


Hoger niveau

Bakker floot niet onverdienstelijk. Daarom werd hem door zijn begeleider geadviseerd om over te stappen naar de senioren. Zodat de weg open lag om op een hoger niveau wedstrijden te leiden.

“Ik moest helemaal van onderaf aan beginnen bij de lagere senioren. Dat viel niet mee. Ik moest ook vaak ver van huis fluiten, tot aan Utrecht, Woerden en Culemborg toe. Ik reed altijd zelf, soms werd ik vergezeld door mijn vrouw Simona en onze drie kinderen”, vertelt hij.

Oliecrisis

Toch ging dat reizen tegenstaan. In 1973, toen de oliecrisis in alle hevigheid was losgebarsten en er zelfs autoloze zondagen werden ingelast door de overheid, zag Bakker zich voor grote uitdagingen geplaatst: “Ik moest om tien uur fluiten in Badhoevedorp. En moest met openbaar vervoer maar zien hoe ik daar op tijd kwam. Het is gelukt, maar vraag niet hoe.”

Een jaar later zette hij een punt achter zijn carrière. Maar het bloed kroop waar het niet gaan kan. Een jaar later meldde Jaap zich alweer aan bij de toenmalige afdeling Noord-Holland van de KNVB.

Hij schopte het tot de derde klasse van de KNVB en herinnert zich veel mooie wedstrijden met veel publiek langs de lijn. Thuis in West-Friesland, maar ook elders in het land.


Mild

Narigheid en agressie? “Nooit iets van gemerkt”, klinkt het gedecideerd. “Ik was een milde arbiter. Gaf weinig waarschuwingen en stuurde bijna nooit een speler weg. Je moet als leidsman ook geen voetballers of trainers willen uitdagen. Dat verlies je altijd. Ik voelde respect voor mijn leiding. Ook nu ik alleen nog de veteranen van Westfriezen om de week fluit. Geen centje pijn. Op dit niveau met clubs uit de regio kennen spelers elkaar allemaal. Er valt bijna nooit een onvertogen woord. Na afloop krijg ik van iedereen een hand.”


Oud-burgemeester

Heel af en toe is hij toch genoodzaakt een verhitte speler langs de kant even te laten afkoelen. “Dat heb ik een keer gedaan met oud-burgemeester Onno van Veldhuizen van Hoorn, die nu in Enschede eerste burger is. Hij maakte deel uit van het veteranenteam van Westfriezen en noemde het altijd het mooiste uurtje van de week. Hij beging een ruwe overtreding en daarvoor stuurde ik hem voor vijf minuten naar de kant. Had hij alle begrip voor hoor.”


Gouden speld

In de jaren negentig bedankte hij voor de KNVB en legde zich alleen nog toe op thuiswedstrijden van Westfriezen. Tien jaar geleden werd Jaap gehuldigd door de KNVB omdat hij precies een halve eeuw de fluit hanteerde. De gouden speld prijkt op zijn beste pak.


Verdienstelijk

Behalve op arbitraal gebied maakt Bakker zich nog op meer vlakken verdienstelijk voor de samenleving. Hij speelt twee keer per week tafeltennis bij Disnierats in Hoorn. Is actief als vrijwilliger bij de katholieke kerk. Onderhoudt de tuinen van zijn kinderen. Zingt al vijftien jaar met zijn vrouw in het koor Zwaag Zingt. Waar hij overigens ook lang penningmeester was. En ook klaverjast Jaap al zo’n veertig jaar iedere week met drie vaste vrienden. “Hij kan niet stil zitten”, weet vrouw Simona met wie hij al 54 jaar een gelukkig echtpaar vormt.


Fysiek in orde

Hoe lang hij nog doorgaat als scheidsrechter? “Geen idee. Zolang ik fit ben. Fysiek ben ik in orde, blessures heb ik nooit gekend. Mijn contract wordt elk jaar stilzwijgend verlengd.”