Nino krijgt na afloop een handdruk van de aanvoerder van Ilpendam. Foto Leo Blank.


Gehandicapte scheidsrechter Nino Lantink (31) uit Hoorn fluit sinds kort voor KNVB

Niets horen, maar alles zien

Door LEO BLANK

Nino Lantink uit Hoorn is sinds zijn geboorte doof. Maar die handicap weerhoudt hem er niet van om volop deel te nemen aan de voetbalsport. Sinds een halfjaar fluit Nino iedere zaterdag op het veld voor de KNVB. En op doordeweekse avonden leidt hij wedstrijden in de zaal.

Volgens de KNVB is Nino de tweede arbiter in Nederland die honderd procent doof is. In het zuiden van het land fluit nog een andere arbiter die zeer slechthorend is.

We treffen Nino op het sportcomplex van Ilpendam, onder de rook van Amsterdam. Hij is op deze middag in oktober belast met het duel tussen de reserves van de thuisclub en Swift 5 uit de hoofdstad.


Gebarentaal

Het kost de 31-jarige leidsman enige moeite om de mensen achter de bar duidelijk te maken dat hij een wedstrijd komt leiden. Nino brengt niet meer dan een aantal klanken uit, die niet of nauwelijks te verstaan zijn. Maar hij heeft inmiddels in zijn leven ervaren dat gebarentaal wonderen doet.

Er wordt een kopje koffie ingeschonken en ook krijgt Nino alvast een sleutel van zijn kleedkamer in de handen gestopt. Al snel wordt duidelijk dat deze scheidsrechter gewend is zelf zijn weg te vinden.


Warming-up

Eenmaal omgekleed volgt op een tussenveldje de warming-up. Ook de beide teams doen daar hun voorbereidende oefeningen voor de wedstrijd. Ondanks zijn handicap lukt het Nino goed om aan spelers en coaches duidelijk te maken wat hij van ze wil. Ook de pasjescontrole in de kleedkamers wordt soepel afgewerkt, de leidsman toont een fotootje en kijkt wie zijn hand opsteekt.


Rijzig figuur

De wedstrijd verloopt zonder problemen. Nino, met zijn 1.90 meter een rijzige figuur, is conditioneel ijzersterk en staat daardoor vrijwel steeds met zijn neus op de spelsituaties. Hij keurt op advies van de assistent van Ilpendam twee treffers van de gasten af wegens buitenspel en omdat de bal de achterlijn zou zijn gepasseerd toen uit de voorzet die volgde werd gescoord. Er klinken bescheiden protesten, maar die smoren al vrij snel doordat Nino toch niets hoort en dus nergens op reageert.

Ook de beide gele kaarten voor onderuithalen en vasthouden van een tegenstander, één voor iedere ploeg, worden zonder morren aanvaard.


Gebaren

Wat opvalt is dat Nino al zijn beslissingen met arm- en handgebaren duidelijk maakt. Spelers en coaches weten direct waarom hij al dan niet fluit en hoe het spel hervat moet worden. En wanneer van de zijlijn geroepen wordt dat er een spelerswissel aanstaande is, tikt een speler de arbiter op de schouder om hem daarop attent te maken. Spelers schieten hem ook te hulp als na de rust wisselspelers hun entree maken in het team. Een speler van Swift neemt het notitieblokje van Nino tijdelijk in zijn handen om de administratie op orde te brengen.

Na afloop, Ilpendam wint met 1-0, bedanken alle spelers en ook de begeleiding Nino voor diens uitstekende leiding. De arbiter zelf glimt van oor tot oor.


Nino Lantink tijdens de voorbereiding op de wedstrijd in zijn kleedkamer. Foto Leo Blank.

Tolk

Terug in de kleedkamer is ook de tolk Nederlandse gebarentaal Hilbert Vlasveld uit Almere gearriveerd. Nino heeft het recht om hem een aantal uren per week in te schakelen in werk- en privésituaties. Vorige maand schoof Vlasveld bijvoorbeeld aan tijdens een themabijeenkomst van de KNVB West I in Alkmaar.

Via zijn tolk laat Nino weten dat hij kan terugkijken op een van zijn beste wedstrijden tot nu toe: “Het ging hartstikke lekker en sportief. De spelers accepteerden me volledig. Ik voelde veel respect binnen en buiten de lijnen.”


Rode draad

Voetbal loopt als een rode draad door het leven van de Hoornaar. Hij voetbalde zelf bij de lokale clubs Hollandia, Zwaluwen ’30 en HSV Sport. Ook fungeerde hij korte tijd als assistent-trainer bij de jeugd en floot hij tussendoor wedstrijden van een vriendenteam bij Zwaluwen ’30. Als voetballer schopte Nino het zelfs tot het Nederlands Dovenelftal.


Champions League

Een bezoek aan het eindtoernooi van de Doven Champions League in Madrid, twee jaar geleden, bracht hem in contact met een dove scheidsrechter uit het buitenland. “Ik was daar met vrienden van voetbalclub GDVV Martinistad uit Groningen, waar ik toen op een speciale school voor doven zat. Ik wisselde ervaringen uit met die arbiter en hij raadde me aan om voor de bond te gaan fluiten.” Nino pakte de handschoen op en begin dit jaar mocht hij zijn diploma SOIII in ontvangst nemen. Vanaf dat moment was hij gerechtigd om zowel op het veld als in de zaal voor de KNVB wedstrijden te fluiten.


Doventeams

Hij leidt niet alleen duels in de reguliere competitie van West I. Ook komt hij uit op speciale toernooien voor doventeams, die enkele keren per jaar onder auspiciën van de KNDSB worden gehouden. Daarbij gelden afwijkende regels en wordt er door de arbitrage niet op een fluit geblazen, maar met een vlaggetje gezwaaid.

Nino wil zo ver mogelijk reiken met zijn hobby: “Natuurlijk kijken spelers eerst even raar op als ze een arbiter krijgen die niet kan spreken en doof is. Maar die verbazing is meestal snel over. In het voetbal is de gebarentaal universeel, iedereen begrijpt direct wat ik beslis en waarom.”

Nino reist meestal per trein of bus naar zijn wedstrijd. Maar vooral in de avonduren is dat soms lastig of zelfs niet te doen, heeft hij ervaren: “Geen probleem, dan rijdt mijn moeder me naar de sporthal.”

Na afloop een handdruk van de aanvoerder van Swift. Foto Leo Blank.

‘Graag iedere week deze scheidsrechter’


Na afloop van de wedstrijd Ilpendam 2 – Swift 5 drukt iedere speler Nino Lantink de hand. Ze zijn zichtbaar tevreden over de scheidsrechter van deze middag.


Ook de aanvoerder van de verliezers uit Amsterdam strooit met complimentjes: “Het was een prima ervaring, eigenlijk merkten we in het veld niets van zijn handicap. Als het bij ons niet loopt, zoals vandaag, zijn we al snel geneigd om tegen de scheidsrechter te gaan zeuren. Dat heeft bij hem geen enkele zin, hij hoort toch niets. We zijn nog nooit zo rustig en stil geweest.”

Ook zijn collega van de thuisclub is vol lof over de arbiter: “De beide gele kaarten waren terecht. Het was een sportieve wedstrijd, zijn gebaren waren duidelijk. Ik zou graag iedere week zo'n scheidsrechter hebben.”

Coach en bestuurslid Edwin Peereboom van Ilpendam sluit zich aan bij die woorden: “Ik heb Nino al eens eerder aan het werk gezien toen we speelde tegen AFC’34 in Alkmaar. Deed ie ook prima. Hij heeft een uitstekende conditie, is overal dichtbij. Hij straalt gezag uit.”