Marc Nagtegaal tijdens de wedstrijd Jong PSV – Helmond Sport. Foto Pro Shots / Thomas Bakker.

Jong talent uit Hendrik-Ido-Ambacht maakt snelle stappen in betaald voetbal

Marc Nagtegaal sterker uit penaltysoap

Door LEO BLANK


Natuurlijk denkt Marc Nagtegaal nog wel eens terug aan die septemberavond in 2017. Hij was toen de leidsman in de bekerwedstrijd FC Lisse-Hoek, die eindigde in 2-2 waardoor strafschoppen nodig waren om een winnaar aan te wijzen. De arbiter uit Hendrik-Ido-Ambacht paste ten onrechte de zogeheten ABBA-volgorde in strafschopnemers toe en haalde zich daarmee ongevraagd een hoop ellende op de hals.


Want die nieuwe procedure was – anders dan de toen pas 24-jarige scheidsrechter dacht – nog niet officieel van kracht geworden. Dat gebeurde pas een seizoen later. Voor heel kort, want inmiddels is de KNVB alweer teruggekeerd naar het vertrouwde systeem uit 1970 waarbij de teams om en om vanaf elf meter mogen proberen te scoren.

FC Lisse won de serie, Hoek stapte naar de rechter en dwong weken later een nieuwe strafschoppenreeks af, die de Zeeuwse ploeg ook prompt won. Daar was de ongelukkige Nagtegaal niet meer bij. Zijn ervaren collega Allard Lindhout leidde die nieuwe serie strafschoppen in goede banen.

Uit de media

Twee jaar later wil Marc Nagtegaal (26) er het liefst zo weinig mogelijk woorden meer aan vuil maken: “Ik heb het achter me gelaten. In overleg met de KNVB ben ik toen uit de media gehouden. Ik werd wekenlang plat gebeld. Maar ben nergens op ingegaan. Het incident heeft me sterker gemaakt. De KNVB hield het volste vertrouwen in me. Aan het eind van dat seizoen promoveerde ik naar de Masterclass.”

Naderhand zegt Marc er ook nooit meer echt last van te hebben gehad: “Hooguit wordt er in een bestuurskamer wel eens een humoristische opmerking over gemaakt. In de trant van ‘gelukkig dat we vandaag bij een gelijke eindstand geen strafschoppen hoeven te nemen’. Daar kunnen we dan smakelijk om lachen.”

Marc Nagtegaal (midden) bij aanvang van het duel Jong AZ – FC Dordrecht. Met rechts assistent Yorick Weterings en links Marc Janssen. 

Foto Pro Shots / Wouter Dill.

Mist

Het bleef overigens niet bij dit ene opmerkelijke voorval voor de Zuid-Hollandse arbiter, dat hem voor even landelijk nieuws maakte. In maart dit jaar zag hij zich genoodzaakt Almere City-Top Oss te staken vanwege hardnekkige mist. “Mijn assistenten konden de overkant van het veld niet meer zien en dus ook geen buitenspel beoordelen. Dan zit er weinig anders op dan stoppen. Na een half uur was het er niet veel beter op geworden. Ik heb tussendoor overlegd met Heinrich Welling, belast met competitiezaken bij de KNVB. Pas twee uur later, toen ik in mijn auto stapte, was het weer helder buiten. Dat is wel balen natuurlijk”, blikt Nagtegaal terug.

Snelle opmars

Door beide bijzondere gebeurtenissen was zijn naam onbedoeld gevestigd. Je zou bijna vergeten dat het talent kan terugkijken op een snelle opmars in scheidsrechterland. Marc koos voor de fluit nadat hij als actief voetballer bij ASWH in Hendrik-Ido-Ambacht vanwege een gescheurde kruisband anderhalf jaar in de lappenmand zat.

“Ik floot daarvoor op zaterdag jeugdwedstrijden bij de club. Ik deed de cursussen pupillenscheidsrechter, jeugdscheidsrechter en de BOS. Door die blessure kon ik op een gegeven moment amper meer lopen. Zodoende kon ik ook niet aanwezig zijn bij de diploma-uitreiking voor de BOS-cursus. Danny Makkelie, die de cursus gaf, nam helemaal de moeite om mij het diploma uit te reiken bij ASWH. We raakten aan de praat. ‘Als je echt iets wilt bereiken in de arbitrage moet je op jonge leeftijd beginnen’, raadde hij me aan. Zo ging het balletje rollen.” Nagtegaal startte bewust direct bij de senioren op zaterdag. “Dan kun je snel stappen maken”, besefte hij.

Talententraject

Dat klopte. Hij was net negentien jaar bij zijn debuut. Door tussentijdse promoties werd hij na enkele jaren in het talententraject amateurvoetbal geplaatst. Met coaches als (ex)betaald voetbalscheidsrechters Danny Makkelie en Tom van Sichem mocht hij zich in de handen knijpen. Vanuit de toenmalige groep 2 van het amateurvoetbal maakte Marc in één keer de sprong naar het talententraject betaald voetbal en kreeg hij wedstrijden toegewezen in de Hoofdklasse.

Op 22-jarige leeftijd volgde al de overstap naar wedstrijden in de Tweede en Derde Divisie en de beloftencompetitie van tweede elftallen van betaald voetbalclubs. Ook fungeert Nagtegaal ondertussen al veelvuldig als vierde official in de Eredivisie.

Marc Nagtegaal (midden) bij het staken van de wedstrijd Almere City – Top Oss. Met rechts assistent Yorick Weterings en links Marco Ribbink.

Foto Pro Shots / Niels Boersema.

Leerzaam

Dat laatste is heel leerzaam. Je staat weliswaar aan de zijlijn, maar kunt alvast wennen aan de bijzondere ambiance in de Eredivisie. Je ziet collega’s van hoog niveau fluiten, daar leer je ontzettend veel van. Als vierde man moet je ook negentig minuten scherp zijn en alert blijven op zaken in het veld die een collega mogelijk mist.”

“Problemen met coaches heb ik in die rol nog niet ondervonden. Je weet gewoon dat de ene trainer meer roept dan de andere en misschien ook wat fanatieker en emotioneler kan reageren. Soms is het goed gewoon even de andere kant op te kijken en ze te negeren.”


VAR

Na een jaar opleiding maakte hij op 14 september dit jaar zijn debuut als VAR bij FC VVV-FC Groningen, waar Martin van de Kerkhof floot. Dat gaf weer een hele nieuwe dimensie aan zijn carrière.

Hij vindt niet dat jonge scheidsrechters, die bij ervaren collega’s als VAR optreden, te snel voor de leeuwen worden geworpen: “Vergeet niet dat we al een jaar aan het proefdraaien zijn. Tijdens oefenwedstrijden in Zeist bijvoorbeeld. Maar ook heb ik ervaring opgedaan als assistent-VAR bij zeer ervaren collega’s. Dat is heel leerzaam. De opleiding en training zijn heel intensief. Daarnaast komen we maandelijks als hele groep bijeen in Zeist. Dan worden onder leiding van de technische staf veel wedstrijdbeelden bekeken en beoordeeld. Wat ging er goed? En wat moet er beter? Het is een utopie om te denken dat met de VAR alle discussies verleden tijd zijn. Met de VAR worden beslissingen die duidelijk fout zijn teruggedraaid. En dat het soms enige tijd duurt, is voor het publiek misschien vervelend. Maar beter een goede beslissing die extra tijd kost dan een snelle die achteraf foutief blijkt.”


Debuut

Marc maakte vorig seizoen zijn debuut in de Keuken Kampioen Divisie. Hij kreeg aan het begin Jong PSV – Helmond Sport toegewezen. Extra gespannen? “Nee hoor. Ik heb voor iedere wedstrijd een gezonde spanning. Fluiten voor veel publiek had ik in de top van de zaterdagamateurs al vaker meegemaakt. Bij clubs als Katwijk en Quick Boys zit een paar duizend man op de tribune.”

Het eerste seizoen in de op één na hoogste divisie in het betaald voetbal was voor hem vooral een testcase of hij zich in het betaald voetbal staande zou weten te houden. Dit seizoen hoopt Marc de grotere clubs die op het tweede niveau uitkomen vaker te mogen fluiten.

Dat lukt tot nu toe al behoorlijk, heeft hij ervaren: “Ik heb bijvoorbeeld De Graafschap – FC Volendam geleid met 9000 mensen in het stadion. Maar ook al Excelsior en NEC. Dan wil ik me gewoon laten zien en voor mezelf bewijzen dat ik dat niveau aan kan.”

Marc Nagtegaal legt Jong Excelsior-speler Hadouir zijn beslissing uit. Foto Pro Shots / Dennis Wielders.

Dirksland

Marc heeft niet altijd gewoond in Hendrik-Ido-Ambacht. Zijn wieg stond 26 jaar geleden in Dirksland op Goeree-Overflakkee (ZH). Hij is de helft van een eeneiige tweeling. Tweelingbroer Bas is met zijn moeder de grootste fan van Marc. Ze vergezellen hun broer en zoon regelmatig bij wedstrijden.

“Ik heb ook nog tweelingzusjes en nog twee jongere zusjes. Mijn oudste zusje overleed op vijfjarige leeftijd aan leukemie. Ik kan me daar niet veel meer van herinneren, Bas en ik waren net drie jaar. Maar ze heeft voor altijd een plek in ons hart gekregen”, verzekert Marc. Zijn jongste zus Lotte van vijftien is een fanatieke scheidsrechter bij ASWH. Marc: “Ze wil de overstap maken naar de KNVB. Ik ben hartstikke trots op haar.”


Scheiding

Hij kreeg overigens niet alleen de dood van zijn oudste zusje te verwerken. Op tienjarige leeftijd verhuisde het gezin na een scheiding van Marcs ouders naar Assen. Toen zijn stiefvader werk vond in Dordrecht keerde het gezin weer terug naar Zuid-Holland en wel in Hendrik-Ido-Ambacht.

Na de basisschool en havo volgde Marc een opleiding bewegingstechnologie, die hij niet afmaakte. Hij maakte een switch naar de politieacademie, waar hij in mei dit jaar de opleiding tot hoofdagent voltooide. Sindsdien fungeert hij bij de politie-eenheid Rotterdam, waar Danny Makkelie een van zijn collega’s is.

Marc Nagtegaal achter zijn nieuwe woning. Foto Leo Blank.

Eigen woning

Sinds vijf jaar heeft Marc een relatie met zijn vriendin Niki. Dit heeft ervoor gezorgd dat naast zijn moeder en broer ook zijn schoonvader en vriendin zelf een grote fan zijn geworden. Niki steunt hem door dik en dun in zijn passie. Marc: “Mede door de steun van mijn vriendin en familie heb ik rust en kan ik presteren op betaald voetbalniveau. Dat maakt mij trots.”

Daarnaast mag Marc zich sinds deze zomer samen met zijn vriendin eigenaar noemen van een eigen woning in Hendrik-Ido-Ambacht, op steenworp afstand van het fraaie complex van ASWH. Zijn moeder heeft als wedstrijdsecretaris de sleutel van het complex, dus logisch dat haar zoon daar regelmatig is te vinden voor individuele trainingen en oefeningen in het krachthonk.


Loopvermogen

Als sterke punten noemt Marc zelf zijn loopvermogen en communicatie met spelers en coaches. Hij is eerlijk en zelfkritisch genoeg om te weten dat er ook onderdelen in zijn manier van optreden zijn die beter moeten: “Ik moet mijn beslissingen beter verkopen aan spelers. En soms neem ik te veel risico door het spel door te laten gaan bij een overtreding. Ik houd van een lekkere stevige pot voetbal en laat zoveel mogelijk doorspelen. Maar daarin kun je ook te ver gaan.”


Geen kopie

Met coach Danny Makkelie bekijkt en bespreekt hij zijn wedstrijden. “Ik mag m’n handen dichtknijpen met de nummer één van Nederland als vaste begeleider. Ik leer ontzettend veel van hem. Wat niet wil zeggen dat ik een kopie wil worden van Danny of van Björn Kuipers of Bas Nijhuis. Ik heb mijn eigen stijl, ik ben Marc Nagtegaal.”


Trainingsmaatjes


Makkelie en Christiaan Bax noemt Marc vaste trainingsmaatjes. Marc: “Met Danny en Christiaan, die ook in Hendrik-Ido-Ambacht woont, train ik wekelijks bij ASWH of op een veld in Hardinxveld-Giessendam, waar amateurscheidsrechter Pieter van Veelen woont. Dan trainen we met zijn vieren. Hersteltrainingen en voorbereidende trainingen op een wedstrijd. Het kost soms enige moeite om in onze schema’s een passende dag en tijd te vinden. Ik werk onregelmatig en dat geldt ook voor Danny. Maar meestal lukt dat wel.” Daarnaast is Marc regelmatig te vinden in het krachthonk van voetbalclub ASWH, waar hij oefeningen doet voor buik- en rompspieren om blessures zoveel mogelijk te voorkomen. Hij probeert heel af en toe aan te sluiten op een training bij scheidsrechtersvereniging Drechtsteden. “Maar dat is erg lastig omdat het gewoon niet past in mijn schema van die week. Ik ga soms na afloop van de training een bakkie koffie drinken bij mijn amateurcollega’s. Hartstikke gezellig.”

Marc Nagtegaal (rechts) als vierde official. Links Christiaan Bax. Foto Pro Shots / Erwin Spek.