Foto Pro Shots / Action Images.

VAR-specialist en toparbiter Danny Makkelie weet precies waar zijn prioriteiten liggen

‘Passie is en blijft fluiten’

Door LEO BLANK


Hij is dit seizoen internationaal helemaal doorgebroken. Deze weken verblijft Danny Makkelie als Video Assistant Referee in Parijs om vanuit het International Broadcast Center zijn vrouwelijke collega’s bij te staan tijdens het WK voor vrouwen in Frankrijk. Tussen de bedrijven door weet de 36-jarige toparbiter gelukkig tijd te vinden voor een interview in De Scheidsrechter.


In de afgelopen weken heeft Makkelie, politie-inspecteur en hulpofficier van justitie bij het basisteam Maas en Rotte in Rotterdam, al van zich doen spreken. De Nederlander, overigens de enige van ons land actief in de WK-arbitrage, greep enkele keren in bij overtredingen en strafschoppen. In alle gevallen werden zijn adviezen op het veld opgevolgd. Zelfs een penalty werd op gezag van Danny overgenomen omdat de keeper niet met tenminste één voet op de doellijn stond toen de penalty werd genomen.

“De taak van de VAR in Frankrijk is niet anders dan in de Eredivisie. We hebben een adviserende rol richting de veldarbitrage. We zijn een reddingsboei zodra een beslissing op het veld die de wedstrijd beïnvloedt duidelijk fout is”, legt hij uit.


Te kort tijd

De wedstrijden op het WK worden geleid door vrouwen, achter de beeldschermen in de Franse hoofdstad zitten uitsluitend mannen. Waarom? “Deze arbiters zijn als VAR ook actief geweest op het WK voor mannen, vorig jaar in Rusland. De VAR is in vrouwencompetities nog niet aan de orde. Daarom hebben zij nog geen ervaring in deze rol. Pas in december 2018 werd besloten de VAR ook in te zetten tijdens het WK voor vrouwen. De tijd was te kort om hiervoor vrouwelijke collega’s op te leiden.”

Overigens is Makkelie niet helemaal alleen als Nederlander. Drie landgenoten worden ingezet als operators namens Hawk-Eye. De veldarbitrage wordt op vier werkstations ondersteund vanuit Parijs.

Alsnog protesten van de Braziliaanse spelers na afloop van de wedstrijd Brazilië – Australië na aanleiding van een eerder plaatsgevonden VAR-moment. Foto Pro Shots / SIPA USA.

Specialist

Danny geldt mondiaal als VAR-specialist. Hij is vanaf de prille start in Nederland betrokken bij het project, eerst in het kader van een pilot, daarna offline en tegenwoordig online. Hij is ook werkzaam als VAR-instructeur bij de FIFA en reist in die functie de hele wereld rond om zijn kennis te delen met beginnende collega’s.

Hoe voelt dat om als expert op het gebied van de VAR te worden gezien? “Dat is een mooie waardering. Het is altijd fijn om positieve feedback en complimenten te krijgen. Wat ik hoor is dat ik onder alle omstandigheden rustig blijf, duidelijk communiceer, goed kan inschatten wanneer wel en niet in te grijpen (clear and obvious, red.), kennis heb van protocol en procedures en ook rekening houd met gevoel en sfeer in de wedstrijd.”


Meerwaarde

We ontkomen niet aan een terugblik op het eerste VAR-seizoen in de Eredivisie. Makkelie is tevreden: “Ik ben positief. De VAR heeft zijn meerwaarde aangetoond. In meer dan tachtig beslissingen is terecht gecorrigeerd. Beslissingen die zonder tussenkomst van videoarbitrage negatief van invloed zouden geweest op de uitslag.”

“Maar er zijn ook dingen die niet goed gaan. Spelsituaties waarin de VAR verzuimde in te grijpen of juist ten onrechte aan de bel trok. Van die momenten hebben we geleerd en het streven is om het in het nieuwe seizoen nog beter te doen. Maar mensen moeten begrijpen dat de VAR nieuw is en tijd nodig heeft. Niet alleen in de acceptatie, maar ook in het opdoen van ervaring, opleiding en herkenning van situaties.”

Hij vervolgt: “Het is van groot belang dat de VAR alleen ingrijpt bij een duidelijke fout. Maar wat is een duidelijke fout? Wat voor de één zo klaar als een klontje is, is voor de ander juist een twijfelgeval. Het begint dus bij duidelijke instructies aan de mensen van de videoarbitrage. Voor iedereen moet de lijn van ingrijpen helder zijn. Maar ook kennis op het gebied van de verschillende topics zoals handsbal, scoringskans, veelbelovende aanval, buitenspel, ernstig gemeen spel etc. Uniformiteit en consistentie kunnen op dit gebied nog beter. Maar makkelijk wordt het nooit, omdat veel spelsituaties voor uitleg vatbaar zijn. Discutabel is daarom vaak acceptabel. Als er redenen zijn om de beslissing van de scheidsrechter te steunen, dan doen we dat. Het gaat er niet om ‘welke beslissing zou beter zijn?’, maar om de vraag of ‘de beslissing duidelijk fout is’.”

Team Makkelie met v.l.n.r. Mario Diks, Danny Makkelie en Hessel Steegstra. Foto Pro Shots / Henk Jan Dijk.

Elitegroep

Danny Makkelie behoort sinds drie jaar met Björn Kuipers tot de elitegroep van de UEFA. Daarmee wordt hij gerekend tot het selecte gezelschap van de beste arbiters ter wereld, die fluiten in de Champions League en in aanmerking komen voor EK’s en WK’s.

Doelstelling voor komend seizoen is – daar draait hij niet omheen – om als team Makkelie uit te komen op Euro 2020: “Ik werk nu 4,5 jaar samen met mijn vaste assistenten Mario Diks en Hessel Steegstra. We zijn een mooi en sterk trio. We passen goed bij elkaar en iedereen weet wat er wordt verwacht van hem. We gaan voor elkaar door het vuur en dat is ook nodig om de absolute top te bereiken. Verder is onze doelstelling om een halve finale in de Champions League te leiden.”


Prioriteiten

De vraag dringt zich op waar zijn prioriteiten liggen: op het veld of achter de beeldschermen? Danny zegt resoluut: “Op het veld. VAR is een leuke en belangrijke bijrol, maar mijn passie is en blijft fluiten. Mijn carrière als scheidsrechter heeft de hoogste prioriteit. De combinatie fluiten/VAR bijt elkaar overigens niet. Ik heb nationaal en internationaal geen wedstrijd minder gefloten door mijn VAR-activiteiten.”


Dispensatie

Ondanks zijn nog jeugdige leeftijd loopt Danny al vele jaren mee in de nationale en internationale arbitrage. Als zestienjarige begon hij direct bij de senioren. Daarvoor voetbalde hij op zaterdag bij voetbalvereniging Stadspolders in Dordrecht en floot er jeugdwedstrijden. Hij was nog maar veertien (dus eigenlijk niet gerechtigd...) toen hij bij het eerste elftal de vlag hanteerde. Eerst op zaterdag, naderhand op zondag.

“Arbitrage trok direct mijn aandacht, wellicht omdat mijn oom ook floot voor de club. Ik merkte dat ik goed geaccepteerd werd door spelers. Ik mocht met dispensatie al op mijn vijftiende de SO3-cursus volgen. Vanaf het moment dat ik mijn diploma had richtte ik me volledig op het fluiten. Zelf voetballen deed ik tot mijn twintigste, dat kwam op het tweede plan”, vertelt Danny over zijn eerste jaren.

Het VAR-team van Danny Makkelie tijdens de wedstrijd Spanje – Zuid-Afrika op het WK vrouwen in Frankrijk.

Betaald voetbal

Normaal gesproken begonnen jonge scheidsrechters in de jeugd. Maar de jonge Makkelie had zich ten doel gesteld het betaald voetbal te halen en de route via de senioren ging het snelst. Hij hield ook niet zo van fluiten bij de jeugd, senioren vond hij een grotere uitdaging. In vier jaar vloog hij omhoog van groep 6 bij de zaterdagsenioren naar groep 1 (hoofdklasse). Net twintig jaar oud kwam hij op de C-lijst terecht, het voorportaal van het betaald voetbal.

Twee jaar later maakte het talent zijn debuut bij de wedstrijd Fortuna Sittard-Stormvogels Telstar in de eerste divisie, toen nog Gouden Gids Divisie. “Ik stond nog op de C-lijst. Mijn ouders reisden mee met me en zaten op de tribune. Ik herinner me nog precies hoe gaaf die eerste wedstrijd was.”

Opnieuw twee jaar later floot Makkelie zijn eerste ontmoeting op het hoogste niveau: Heracles Almelo – Sparta Rotterdam. Hij was inmiddels gepromoveerd naar de Masterclass. Het debuut verliep prima, een week later volgde een aanstelling voor FC Twente – VVV Venlo.


International

Vervolgens ging het ook snel met zijn internationale loopbaan. Op 26-jarige leeftijd werd de Zuid-Hollander door de KNVB voorgedragen bij de FIFA om internationaal scheidsrechter te worden. Hij was amper 27 toen hij zijn eerste ontmoeting over de grenzen floot: Red Bull Salzburg – Metalurgs. Kort daarna gevolgd door Atletico Madrid – Stromgodset. Makkelie was 31 toen hij bij Chelsea – NK Maribor debuteerde in de Champions League.

Hoogtepunten tot nu toe? “Dat zijn er meerdere. Wedstrijden in de Champions League zijn elke keer opnieuw hoogtepunten. Vorig jaar de kwartfinale Barcelona – AS Roma. Dit seizoen de halve finale Europa League tussen Valencia en Arsenal. Maar ook de finale tijdens het WK in Rusland als VAR en vorige maand de eindstrijd van de Champions League als videoarbiter waren absolute hoogtepunten. En nu dus als VAR het WK voor vrouwen in Frankrijk.”


Politiebaan


Hoe plooit hij al die voetbalactiviteiten met zijn baan bij de politie Rotterdam? Danny: “De politie is altijd heel meewerkend geweest. Ik krijg alle kansen en ruimte om mijn werk als politieman te combineren met de arbitrage. Ik had me geen betere werkgever kunnen wensen. Momenteel werk ik achttien uur per week bij het basisteam Maas en Rotte.” Hij is een heel drukbezet baasje. Toch vindt Makkelie af en toe tijd om zijn gezicht te laten zien bij scheidsrechtervereniging Drechtsteden: “Ik train een avond mee of geef een presentatie over bepaalde actualiteiten. Als scheidsrechter betaald voetbal ben je een voorbeeld voor collega’s in het amateurvoetbal. Het delen van kennis en ervaringen kan heel waardevol zijn voor ze. Daarnaast is het ook gewoon gezellig om met gelijkgestemden een leuke avond te beleven.”

De ruimte van waaruit de VAR opereert. Inzet: v.l.n.r. Danny Makkelie met zijn VAR-assistenten Pawel Gil (Polen) en Kourompylia Chrysoula (Griekenland).