Hoe is de clubarbitrage bij voetbalclubs geregeld? Dit is het laatste artikel in een serie van zes over het onderwerp clubarbitrage. Hierin komen clubs aan het woord die zich uitspreken over de situatie rond de arbitrage. In deze editie twee voetbalclubs uit district Noord.

Meike Steffens (midden) fluit SWB MO17-1.

Bij Schoonebeek is clubarbitrage diep geworteld

Door LEO BLANK


Bij voetbalvereniging Schoonebeek in Drente is het thema clubarbitrage al meer dan tien jaar stevig verankerd in de organisatie. Er bestaat al heel lang een speciale scheidsrechterscommissie, die sinds vijf jaar onder leiding staat van de ambitieuze coördinator Herman Wesseling (50) die zelf als scheidsrechter actief is voor de KNVB in de zaal en op het veld.


Zoals gezegd is clubarbitrage geworteld binnen de club. Dat is onder meer de verdienste van Raymond Assen, bestuurslid en scheidsrechterscoördinator. Vijf jaar geleden is hij gestopt en is die taak overgenomen door Herman Wesseling.

Al meer dan tien jaar staat het thema op de agenda van bestuurs- en jaarvergaderingen. “Het bestuur gaat er heel serieus mee om”, verzekert de huidige coördinator.


HZOD

Voordat de club serieus met clubarbitrage aan de slag ging, won zij informatie in bij de KNVB en COVS-vereniging HZOD in Emmen. Ook wordt informatie uitgewisseld op bijeenkomsten van de KNVB of in de bestuurskamer waar bij wedstrijden vragen worden gesteld en uitleg gegeven.

Er wordt veel tijd en energie gestoken in het opleidingen, begeleiden en behouden van clubscheidsrechters. Vooral de laatste jaren constateert Wesseling dat er bij de jeugd best animo is om te fluiten. Oudere leden, vooral oud-spelers van het eerste elftal, laten het helaas afweten. “Jammer, maar daar ligt voor ons een uitdaging”, zegt Herman Wesseling strijdvaardig.


Signalen

Hij en zijn commissie zijn alert op signalen van mensen die van interesse blijk geven: “Als we horen dat iemand weleens een wedstrijd zou willen leiden, schenken we daar direct aandacht aan. Zodat hij of zij een aanwinst kan worden voor ons scheidsrechterskorps. Begin dit jaar sprak ik een vader van een speler van JO11. Hij was trainer van JO8-3 en vertelde dat zijn zoon Quinten op de training van JO8-3 de partij altijd floot en dat hij dit erg leuk vindt om te doen. Inmiddels heeft die jongen onder mijn begeleiding al twee wedstrijden van JO8 gefloten als spelbegeleider. Dat deed hij heel goed.”

De commissie steekt sowieso veel tijd in begeleiding. Als er gelegenheid is gaan leden kijken bij de wedstrijden van de clubscheidsrechters. Daarbij begeleiden ze hem of haar en vertellen de arbiters wat ze goed doen en wat eventueel beter kan. Wesseling: “We merken dat ze dit fijn vinden en zich daardoor verder ontwikkelen.”

De gediplomeerde aanwinsten in 2018 voor het scheidsrechterskorps van SWB zijn v.l.n.r.: Ian Wesseling, Stan Hegen, Mark Steffens, Jasmijn Wesseling, Laura Wenneker, Robert Scherpen, Noa Eikens. Rechts op de foto staat HZOD-docent Edgar Voortman. (SWB is een samenwerkingsverband van v.v. Schoonebeek met Weiteveense Boys, red.)

Oud en jong

Op dit moment kan Schoonebeek een beroep doen op vijf scheidsrechters die ouder zijn dan vijftig jaar, van wie er twee ook voor de KNVB wedstrijden leiden. Een arbiter zit in de leeftijdsgroep van ouder dan dertig jaar, twee zijn in de twintig, van wie er één ook fluit voor de bond, en zeven clubscheidsrechters zijn jonger dan twintig jaar, van wie er drie spelbegeleider zijn bij de jongste jeugd. Tenslotte zijn er nog twee mannen van boven de vijftig die alleen ingeschakeld worden als een wedstrijd echt niet bemand kan worden.

De club doet er alles aan om de clubarbiters het gevoel te geven dat ze erg gewaardeerd worden. Wesseling zegt daarover: “Ze krijgen geen vergoeding, maar hebben tijdens en na de wedstrijd recht op enkele consumpties en een warme hap. Ook lopen ze rond in een tenue dat de vereniging beschikbaar stelt. Dat is goed voor de uitstraling op het veld. En natuurlijk worden ze uitgenodigd voor de jaarlijkse medewerkersdag. Ook heeft Schoonebeek een budget voor het volgen van KNVB-cursussen. Sinds twee jaar schenken we tijdens de Week van de Scheidsrechter in oktober aandacht aan onze arbiters. In een informele bijeenkomst wordt waardering uitgesproken voor hun inzet en ontvangen ze een presentje.”


Uitwisseling

Met buurtvereniging Weiteveense Boys bestaat er al langer een uitwisseling van clubarbiters. Maar sinds begin dit jaar hebben clubs uit de gemeente Emmen een convenant getekend waardoor er meer uitwisseling met andere clubs mogelijk is. Herman Wesseling zelf had de primeur tijdens SVOB 2 – Titan 2. Daar was aandacht voor in regionale en landelijke media. Richard Veringa van SVBO heeft in Schoonebeek SWB JO17-1 tegen HZVV JO17-1 geleid. Meike Steffens van Schoonebeek floot een jeugdwedstrijd in Klazienaveen en Dennis Hemme in Bargeres.

De scheidsrechterscommissie maakte voorheen een schema voor een halfjaar waarbij je als clubarbiter om de drie weken aan de beurt was om een wedstrijd te leiden. Het kwam er op neer dat daardoor steeds dezelfde mensen in touw waren. De commissie deed aan het eind van het seizoen 2016-2017 een noodroep aan het adres van het bestuur. Dat signaal werd opgepakt. Er werden bij gebrek aan een arbiter toen zelfs twee wedstrijden afgelast. Dat zette andere mensen binnen de club aan het denken. Twee vrijwilligers meldden zich en spraken af dat ze beschikbaar waren als er werkelijk niemand bereid werd gevonden te fluiten.

In het kader van uitwisseling fluit Dennis Hemme, clubscheidsrechter bij v.v. Schoonbebeek, een wedstrijd bij v.v. Bargeres.

Voetbalconvenant

Signalen over een tekort aan clubscheidsrechters bereikten ook het bestuur van COVS-vereniging HZOD in Emmen. Die nam het heft in handen om in de gemeente Emmen een voetbalconvenant op te zetten voor scheidsrechters. Dit naar een voorbeeld van de gemeente Assen waar dat jaren geleden al plaatsvond.

Begin 2017 vonden de eerste vergaderingen plaats, waarvoor alle voetbalclubs in de gemeente werden uitgenodigd. Op 4 september 2018 lag het eerste convenant op tafel dat werd ondertekend door de voorzitters. Waaronder Schoonebeek en SWB.

Uiteindelijk hebben zeven clubs dat document ondertekend. “Jammer dat niet iedereen meedoet”, aldus Wesseling, “Blijkbaar is de nood bij andere clubs nog niet zo hoog. Inmiddels hebben zich drie andere verenigingen aangesloten. Het convenant wordt eind augustus opnieuw ondertekend door de deelnemers.”

In het convenant zijn onder meer afspraken vastgelegd over zaken als samenwerking, arbitrage, respect en discriminatie. Het moet in de gemeente Emmen leiden tot een veiliger en plezieriger sportklimaat. Daar moet nu in de praktijk invulling aan worden gegeven. Er was in het najaar van 2018 landelijke aandacht voor dit convenant, o.a. in het decembernummer van dit blad.

De drie punten waar de komende jaren aan wordt gewerkt zijn:


1. Veilig sportklimaat binnen de club.

Het opstellen van gezamenlijke gedragsregels die moeten bijdragen aan een veilig sportklimaat. Deze zijn er wel bij de meeste clubs, maar het gaat er nu om deze ook onder de aandacht te brengen en mensen te informeren en zonodig te corrigeren. Respect voor elkaar is hierbij een van de voornaamste zaken.

2. Opzetten van een scheidsrechterspool.

Er wordt op basis van vrijwilligheid een scheidsrechterspool opgezet om clubarbiters onderling uit te wisselen. Uitgangspunt is om niet alleen het gebrek aan voldoende gekwalificeerde clubscheidsrechters op te lossen. Maar ook om ze ervaring te laten opdoen bij een andere vereniging. Dit zal een steentje bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling van een clubscheidsrechter, zo is de achterliggende gedachte.

3. Informatie uitwisselen en clubarbiters verder ontwikkelen.

Om verenigingsscheidsrechters kwalitatief op niveau te houden, dan wel verder te ontwikkelen, wordt door de deelnemende clubs, ondersteund door de COVS, een activiteitenkalender ontwikkeld. Daarbij moet onder meer worden gedacht aan een ouderavond met als thema ‘respect voor de scheidsrechter’. Maar ook een cursusavond voor assistent-scheidsrechters van de club, een lady’s night, pubkwis, presentatie/lezing over mentale weerbaarheid, cursussen pupillenbegeleider en verenigingsscheidsrechter, SO-3 etc. Deze activiteiten worden in samenwerking met COVS en KNVB én de voetbalclubs die meedoen aan het convenant georganiseerd.

Pupillenscheidsrechterscursus

Binnen de club hebben we, in samenwerking met de COVS en de KNVB, drie jaar geleden een pupillenscheidsrechterscursus op poten gezet. Daar deed een aantal jongens en meiden van de vereniging aan mee. Van die groep bleven er een paar over die af en toe een wedstrijd leiden.

Jaarlijks wordt er samen met COVS-vereniging HZOD een pupillenscheidsrechterscursus gehouden voor tweedejaars B-junioren (JO17). Doel is tweeledig: ze te helpen bij het behalen van het spelregelbewijs én ze te laten ervaren hoe leuk en nuttig het fluiten van een wedstrijd is. Zes jongens en één meisje hebben dat inmiddels ook al gedaan. Alleen is het lastig dat deze jongens en meiden zelf ook voetballen op zaterdag en werk voor ze op deze dag ook belangrijk is.

Niettemin lukt het nog altijd om alle thuiswedstrijden op zaterdag en zondag bemand te krijgen, ook al gaat dat volgens Herman Wesseling niet bepaald vanzelf.

Hoger plan

Om de organisatie van de arbitrage binnen Schoonebeek op een hoger plan te krijgen, mocht hij in 2017 en 2018 van de vereniging twee KNVB-cursussen volgen. De ene betrof het begeleiden en coachen van scheidsrechters. De andere ging over taken en werkzaamheden van een scheidsrechterscoördinator. Wat dat laatste betreft gaat het dan bijvoorbeeld om het functioneren van een scheidsrechterscommissie, die zich onder meer bezighoudt met werving en behoud van clubarbiters, hun aanstellingen en de ontvangst bij thuiswedstrijden. Ook moest een arbitrageplan worden geschreven.

Pupillenscheidsrechter Quinten Gepken fluit bij SWB JO8-3.

ARAG-certificaat

Heeft de club overwogen een ARAG-certificaat, een soort keurmerk voor de kwaliteit van de arbitrage bij een vereniging, aan te vragen? Wesseling: “Mijn voorganger is hiermee bezig geweest, maar het ontbrak aan tijd om dit door te zetten. We hebben het nu even laten rusten omdat we het druk genoeg hebben met opleiden en begeleiden van clubarbiters. Maar het onderwerp staat nog steeds op onze agenda.”

Herman Wesseling als scheidsrechter actief voor het Protos Weering zaalvoetbaltoernooi.