Hoe is de clubarbitrage bij voetbalclubs geregeld? Dit is het vijfde artikel in een serie van zes over het onderwerp clubarbitrage. Hierin komen clubs aan het woord die zich uitspreken over de situatie rond de arbitrage. In deze editie twee voetbalclubs uit West I.

Jeugdscheidsrechter Tyrone Onofra op de rug gezien. Foto Demi Dingerdis.

Bergense fusieclub verwacht dat leden iets terug doen voor de vereniging

Verplicht fluiten bij vv Bergen

Door ARIE DEN DULK


Niet eerder in onze serie over clubarbitrage in Nederland kwamen we een club tegen die haar leden verplicht om wedstrijden te fluiten. Bij Bergen zijn ze daar heel stellig in. “De vereniging biedt sportief plezier en dan vinden we dat daar best wat tegenover mag staan”, aldus Willem Dingerdis, een van de scheidsrechtercoördinatoren. En dus is er het leiden van wedstrijden voor leden vanaf 15 jaar, ook de selectieteams en zelfs de seniorenselectie doen er aan mee. Willem is KNVB-scheidsrechter en lid van COVS Alkmaar. Hij traint daar elke donderdagavond.


Voetbalvereniging Bergen, uit het kunstenaarsdorp in Noord-Holland, is een fusieclub van de verenigingen Berdos en BSV sinds 2015. Op sportpark De Kiefthoek is een schitterende accommodatie neergezet dat up-to-date is uitgerust voor de verre toekomst. De vereniging telt circa 560 leden en ziet het aantal leden iets teruglopen. Volgens zeggen omdat er in het dorp weinig tot geen nieuwe woningen worden gebouwd. Het eerste elftal speelt dit seizoen voor het eerst in de derde klasse.


Leiders ontlasten

Zoals elke voetbalvereniging worstelt de club met het probleem van onvoldoende vrijwilligers. Een aantal oudgediende scheidsrechters, meestal op leeftijd, floten de wedstrijden en van onderop was weinig aanvulling. Veelal werden de jeugdwedstrijden door de leiders gefloten. Maar dat is niet de primaire taak van een leider/coach. Naast de taakverzwaring betekent het dat hij in de thuiswedstrijden niet kan coachen. Daardoor werd het steeds moeilijker om op alle jeugdteams leiders te vinden. Na de fusie is dat probleem aangepakt. In eerste instantie om de leiders te ontlasten, werden gesprekken aangegaan met voetbalclubs uit de omgeving en werd een arbitrageplan opgesteld. Door het toenmalige bestuur is toen het rigoureuze besluit genomen om leden ouder dan 15 jaar verplicht wedstrijden te laten fluiten.


Rigoureus

Om zo’n maatregel te laten slagen moeten alle neuzen dezelfde kant op staan. Er werd na de fusie een scheidsrechtercommissie opgericht en een scheidsrechtercoördinator aangesteld. In naam is dat Willem Dingerdis, maar eigenlijk is er sprake van een viermanschap met Joep Karel, Cor Schekkerman en Jan Erik Ooievaar die tevens wedstrijdsecretaris is. Er staat momenteel een prima organisatie die enthousiasme uitstraalt en die open staat voor veranderingen die de clubarbitrage sterker maakt. De langetermijngedachte van het verplicht fluiten is dat leden enthousiast worden, een leuke hobby ontdekken en zich melden als clubscheidsrechter, waarna een cursus volgt.

Onontbeerlijk is de taak van de HTZ (Hoofd Technisch Zaken) Han Visscher, die de club ook jaren heeft getraind. Een man met gezag die korte lijnen onderhoudt met de (jeugd)trainers en de seniorenselectie. Hij verwacht van zijn trainers dat ze meewerken om deze ambiteuze arbitragemaatregel te doen slagen.

De scheidsrechtercommissie van vv Bergen met v.l.n.r. Cor Schekkerman, Willem Dingerdis, Jan Erik Ooievaar en Joep Karel. Foto Arie den Dulk.

De praktijk

Wedstrijdsecretaris Jan Erik Molenaar stelt voorafgaand aan de najaarreeks een lijst op wie wanneer moet fluiten, zodat de leden ruim van tevoren weten wanneer ze aan de beurt zijn. Een week vooraf horen ze welk team ze moeten fluiten en hoe laat. Na winterstop komt een nieuwe agenda voor de voorjaarsreeks. De wedstrijdsecretaris overhandigt het laatste programma aan de HTZ die op zijn beurt het programma van het komende weekend meedeelt aan de betrokken scheidsrechter en hun trainer.

Joep Karel ontvangt de scheidsrechters op de wedstrijddag het liefst een half uur voor aanvang wedstrijd. Ze krijgen een korte briefing voordat ze met fluit, boekje en horloge (geen smart phone dus) naar het veld worden gestuurd. Ze zijn te herkennen aan een door de club beschikbaar gestelde zwarte jas waarop ‘jeugdscheidsrechter’ staat vermeld. Sportkleding is verplicht, een jeans wordt niet geaccepteerd. Na afloop is er een consumptiebon en in de rust is er altijd wat te drinken. Bij Bergen bestaat geen financiële vergoeding voor het fluiten van wedstrijden.


Niet zaligmakend

Joep (50, ‘je leert elke wedstrijd weer’) is nu zeven jaar clubscheidsrechter bij Bergen. Hij is een man van de klok en regels en dus niet blij met scheidsrechters die tien minuten voor tijd komen aansloffen. Hij probeert de scheidsrechter op zijn gemak te stellen, maar bemerkt soms dat sommige scheidsrechters er te laconiek over denken. Anderen zijn weer erg gespannen en eigenlijk bang om te fluiten. Ze vergeten zelfs voor het eindsignaal te fluiten. Joep denkt dat dit komt omdat op tv te zien is dat er vaak ‘gedoe’ is rond een scheidsrechter. Een weerwoord, protest of zelfs een opstootje. Ze kunnen of willen niet optreden. Het is voor die leeftijdsgroep ook niet zo makkelijk om trainers, coaches en ouders terecht te wijzen. Dat is niet voor iedereen weggelegd, daarvoor is leiderschap vereist en daarom is deze maatregel ook niet zaligmakend.

Tommy Pastoor als jeugdscheidsrechter tijdens de wedstrijd Bergen JO10-3 HSV JO10-2. Foto Demi Dingerdis.


Begeleiding

Naast Joep Karel vervult ook Jan Erik Ooievaar deze taak, tegelijk met het bemannen van het wedstrijdsecretariaat. Zijn bevindingen zijn dat in de leeftijdsgroep 15- tot 19-jarigen de meeste weerstand bestaat. Ze fluiten liever niet. Vooral meisjes zijn onzeker. Gemiddeld worden er op een zaterdag ongeveer 20 wedstrijden gespeeld. Alleen jeugd onder 9 wordt niet voorzien van een scheidsrechter, dat wordt aan de ouders overgelaten. De overige categorieën worden door de club ingevuld. Bij de aanstelling van scheidsrechters is het van groot belang dat zij het niveau aankunnen. Jan Erik Ooievaar is hier heel stellig in en hij bepaalt wie welke wedstrijden gaat fluiten. “Je kunt nu eenmaal geen beginnende 15-jarige scheidsrechter de JO19 laten fluiten. Dat is vragen om problemen. In het Arbitrageplan staat expliciet vermeld welke leeftijd een scheidsrechter moet hebben om een bepaalde categorie te mogen fluiten,” aldus Ooievaar.


Minimaal een van de leden van de scheidsrechtercommissie is op zaterdag aanwezig op het complex. Er is te weinig mankracht om 1-op-1 te begeleiden, maar wel wordt er even nagepraat over de wedstrijd en wordt intern besproken hoe een scheidsrechter zich ontwikkelt en of die eventueel een hoger niveau aankan. Ook Cor Schekkerman (66) komt in de scheidsrechtercommissie goed tot zijn recht met zijn enorme ervaring. De nestor van vv Bergen is gestopt als KNVB-scheidsrechter, maar fluit bij Bergen nog geregeld wedstrijden. Bovendien is hij een graag geziene gast bij voetbalverenigingen in de buurt.

Links HTZ Han Visscher, met WIllem Dingerdis langs de lijn. Foto Demi Dingerdis.

Sancties

Elke week doet het probleem zich wel een keer voor dat er een aangestelde scheidsrechter niet aanwezig is. Dat wordt direct genoteerd en doorgegeven aan de HTC. Die zorgt ervoor dat zijn trainer/coach op de hoogte wordt gesteld. Spelers die niet komen opdagen voor de te fluiten wedstrijd staan dezelfde dag nog buiten het team en mogen niet voetballen. Geldt ook voor de selectiespelers, die komen dus op zondag op de reservebank. Ze worden de week daarna alsnog voor hun dienst opgeroepen. Als ze wederom niet op komen dagen volgt een dubbele schorsing. Bij blijven weigeren kan zelfs royeren van de speler volgen.

Nieuwe leden krijgen ook bij aanmelding al te horen dat ze een aantal wedstrijden meedraaien in het arbitragecircuit. Zij weten dus meteen waar ze aan toe zijn. Het is uitermate belangrijk dat het bestuur achter de sancties staan.


Oogst

Afgezien van bovengenoemde gevallen van niet opkomen is men bij Bergen tevreden met hoe het tot nu toe gaat. Wat tegenvalt is de groei van het aantal clubscheidsrechters. Juist daar hebben ze bij Bergen op ingezet. Voldoende clubscheidsrechters genereren zodat de verplichte maatregel niet meer nodig is, dat is de langetermijn insteek.

Bij Bergen zijn ze reëel genoeg om te beseffen dat er nadelen kleven aan de maatregel. Want als je twee, hooguit vier wedstrijden per seizoen fluit wordt je daar geen betere scheidsrechter van. Daarvoor moet je veel frequenter de wei in. Ook heb je te maken met ongemotiveerde leden die er eigenlijk geen zin in hebben, maar fluiten omdat het moet.

Willem Dingerdis in niet te missen oranje jack. Foto Arie den Dulk.

Een jonge verenigingsscheidsrechter van VDZ geeft duidelijk aan hoe een ingooi opnieuw genomen moet worden.


Ambitie

Als je een aantal clubscheidsrechters hebt, dan kun je wellicht op je eigen complex een KNVB-cursus organiseren. Dat trekt altijd extra cursisten aan en is een activiteit die verenigingsbreed aandacht krijgt. Ook een lezing van een betaald voetbal-scheidsrechter in de fraaie kantine geeft die aandacht en misschien net even dat zetje om je als clubscheidsrechter te melden. En de ambitie in het arbitrageplan uitspreken om alle wedstrijden te laten fluiten door opgeleide scheidsrechters.


Kortom, er is nog wel wat te doen bij vv Bergen. Aan het enthousiaste kader zal het niet liggen. Als dit verder wordt uitgebouwd dan ligt er bij Bergen op het arbitrale vlak nog iets moois te wachten. Laten we hopen dat de inzet van de commissie op die manier beloond wordt
.

Links Tommy Pastoor, rechts Tyron Onofra beide voetballen in JO-17/1. Foto’s Demi Dingerdis.