Links Freek van Herk. Rechts Christian Mulder tijdens zijn laatste wedstrijd voor de KNVB op 26 april 2019. Foto Pro Shots/Erik Pasman.

In de top is niet plek voor ieder talent

Door LEO BLANK


In de serie Toppers Betaald Voetbal komen bijna alleen (assistent)scheidsrechters aan het woord die het hoogste niveau hebben bereikt of op weg zijn daarnaar toe. Maar in de smalle top is geen plek voor iedere ambitieuze arbiter. Tegenover de weg omhoog staat de route omlaag. Wat doet dat met een leidsman die zichzelf misschien ooit zag fluiten in de finale van de Champions League? Freek van Herk uit Breda en Christian Mulder uit Uithuizen kregen te horen dat er na dit seizoen geen plek in het betaald voetbal meer is voor ze. In bijgaand interview vertellen ze openhartig over hun loopbaan en nabije toekomst.


Wie zijn Freek van Herk en Christian Mulder?


Freek: Ik ben dertig jaar en woon samen met Mari in Breda. Ik werk als fysiotherapeut en leefstijlcoach bij Donckers in Made.

Christian: ik ben 28 jaar, woonachtig bovenin in Groningen in het mooiste dorp van Nederland, Uithuizen. Ik heb sinds 1 januari een hele leuke vriendin Steffi en zij heeft twee kinderen. Eind 2015 ben ik afgestudeerd aan de ALO in Groningen, Instituut voor sportstudies, maar ben momenteel werkzaam als vertegenwoordiger bij Technisch Expert Jansen in Uithuizen.


Hebben jullie zelf gevoetbald en zo ja bij welke club, op welke niveau en op welke positie?


Freek: van mijn negende tot mijn dertiende heb ik gevoetbald in mijn woonplaats, eerst bij vv Heerjansdam en later bij sv Terheijden. Mijn positie was centrale verdediger. Een groot talent was ik niet, wel fanatiek.

Christian: Vanaf mijn zesde jaar heb ik gevoetbald bij SV de Heracliden in Uithuizermeeden, een club waar ik nog graag kom en ook actief ben, samen met een goede vriend als coach en trainer van het dameselftal. Zelf heb ik twaalf seizoenen in het doel gestaan. Het niveau wisselde tussen derde en eerste klasse.

Freek van Herk tijdens de wedstrijd Sparta – Jong Ajax. Sparta-speler Breinburg ontvangt de gele kaart. Foto Pro Shots / Dennis Wielders.


Hoe zijn jullie er toe gekomen om scheidsrechter te worden?


Freek: toen ik dertien jaar was liep ik tijdens de gym een knieblessure op. Mij werd geadviseerd te stoppen met voetballen. Na een tijdje getennist te hebben, zag ik bij toeval op de KNVB-website dat men scheidsrechters zocht en deed ik een spelregelquiz. Mijn interesse was gewekt en via jeugscheidsrechter.nl liep ik een dagje mee met een amateur-scheidsrechter. Ik was verkocht.

Nog voordat ik één wedstrijd had gefloten had ik al vier scheidsrechtertenues in de kast hangen. Op zaterdag 7 februari 2009 floot ik mijn eerste wedstrijd, Terheijden D2 - Groen Wit D2.


Christian: mijn eerste aanraking met het fluiten was toen ik op het Alfa College Sport en Bewegen zat. Eric Braamhaar kwam langs voor een presentatie over de scheidsrechter. Eric vroeg wie er niet beïnvloedbaar was, uiteraard stak ik mijn hand op. Als straf mocht ik een wedstrijdje fluiten om te zien of ik gelijk had. Het fluiten ging best aardig, totdat Eric riep: ‘Chris, het is tijd’, waarna ik netjes affloot. Eric gaf aan dat ik dus beïnvloedbaar was. Vervolgens ben ik bij de club een wedstrijdje gaan fluiten op groot veld en kwam mijn broer Siemen (inmiddels senior betaald voetbal scheidsrechter) kijken. Hij vond dat ik talent had. Alleen toen ik zijn lijst met verbeterpunten zag, was ik hiervan niet meer zo overtuigd. Maar aangezien ik veel last had van blessures ben ik op aanraden van Siemen toch maar gaan fluiten op mijn achttiende.

Christian Mulder tijdens de wedstrijd NEC – Jong Ajax. Foto Pro Shots / Niels Boersema.

Hoe verliep jullie arbitrale loopbaan tot nu toe?


Freek: na een half jaartje voor de club te hebben gefloten koos ik ervoor om de BOS-cursus te gaan doen en werd ik KNVB-scheidsrechter. Na de START-groep werd ik in een lagere jeugdgroep geplaatst en besloot ik vanwege mijn leeftijd om bij de senioren te gaan fluiten. Dit bleek achteraf een goede keuze; ik werd gescout voor het Talententraject AV en promoveerde elk seizoen naar een hogere groep. Medio 2014 promoveerde ik vanuit destijds groep 1 naar het TTBV en mocht ik onder meer wedstrijden fluiten in de Topklasse. Ik had het geluk dat ik meteen een goed seizoen draaide en dat er vier plekken vrij kwamen in de Masterclass. In mei 2015 kreeg ik het prachtige bericht dat ik was gepromoveerd en wedstrijden mocht gaan fluiten in de Eerste Divisie. Uiteindelijk heb ik 66 wedstrijden gefloten in de Eerste Divisie en ben ik meer dan honderd keer vierde official geweest. Ook was ik bij een aantal wedstrijden in de Eredivisie videoscheidsrechter (VAR).


Christian: mijn loopbaan ging heel snel, vooral in het begin. Heb eerst een jaar jeugd gefloten en vervolgens de senioren onder mijn hoede proberen te nemen. Na iets meer dan twee seizoenen maakte ik mijn debuut in de hoofdklassen en vervolgens ging ik door naar de Topklasse.

In mijn vierde jaar als scheidsrechter kwam ik terecht in het talententraject van het betaalde voetbal en floot ik in de Topklasse en hoofdklasse van het amateurvoetbal. Daarnaast waren wij dan vierde official in de Jupiler League.

Na drie jaar hierin te investeren kwam mijn beloning, promotie naar de Masterclass. Op 3 november 2015 floot ik mijn eerste betaald voetbal wedstrijd: Helmond Sport – Jong PSV. Op vrijdag 26 april 2019 floot ik mijn 83e en tevens laatste wedstrijd in het betaalde voetbal: Go Ahead Eagles tegen RKC Waalwijk. Naast de 83 wedstrijden betaald voetbal ben ik ook meer dan 150 keer actief geweest als vierde official in de Eredivisie en Eerste Divisie en nog als VAR in de Eredivisie.

Freek van Herk tijdens de wedstrijd Den Bosch – Dordrecht. Foto Pro Shots / Toin Damen.

Wat waren jullie hoogte- en dieptepunten?


Freek: ik kan gelukkig zeggen dat ik weinig dieptepunten heb meegemaakt. Ik heb een keer in de derde klasse een wedstrijd moeten staken omdat spelers mij duwden en ik ook door het publiek onheus bejegend werd. Achteraf heeft me dit sterker gemaakt.

Op een paar kleine blessures na kijk ik vooral met veel plezier terug op mijn carrière tot nu toe.

Ik heb in alle stadions van Nederland geacteerd als scheidsrechter of vierde official.

Mijn debuut in de Eerste Divisie bij Fortuna Sittard - RKC Waalwijk op 30 oktober 2015 was onvergetelijk. Net zoals het fluiten in de Grolsch Veste bij FC Twente - FC Eindhoven voor ruim 25.000 toeschouwers.

Door mijn hobby heb ik zelfs mijn huidige vriendin leren kennen. Op uitnodiging van de KNVB was ik voor een internationaal jeugdtoernooi in Portugal. Daar maakten we kennis met de Noorse atletiekploeg die daar een trainingskamp belegde. Inmiddels ben ik al vier jaar samen met Mari.


Christian: mijn hoogtepunten waren in het amateurvoetbal de Supercup in 2014 tussen Spakenburg en VVSB. In het betaalde voetbal uiteraard mijn debuut in november 2015. De toernooien waarbij je een aantal dagen lang weg was met de collega-scheidsrechters en met buitenlandse scheidsrechters waren altijd erg leuk.

Dieptepunten heb ik weinig tot niet gekend, soms had ik liever een beslissing achteraf omgedraaid, maar verder niet. Als ik dan toch iets moet noemen, ik vind het wel heel erg jammer dat Siemen en ik nooit samen als broers een wedstrijd hebben kunnen leiden in het Nederlandse betaalde voetbal. Dat was wel een dingetje dat op de bucketlist stond.


Waarom stoppen jullie in het betaald voetbal?


Freek: in december 2018 kreeg ik tijdens een evaluatiegesprek te horen dat mijn contract niet verlengd zou worden. De technische staf ziet in mij een prima scheidsrechter voor de Eerste Divisie, maar ik kom te kort voor de Eredivisie. Hier ben ik een week kapot van geweest. Daarna heb ik de knop omgezet en heb ik me voorgenomen om het seizoen op een mooie manier af te sluiten.


Christian: omdat mijn contract niet verlengd wordt naar een vast contract. Na vier jaren moet de KNVB tegenwoordig besluiten of wij een vast contract krijgen of niet. In mijn groep, de masterclass, zit een aantal scheidsrechters die langer dan vier jaar op de lijst staan en daardoor automatisch een vast contract hebben. Hierdoor werd het voor Freek en mij sowieso al lastig in dit beslissende jaar.

Christian Mulder tijdens de wedstrijd FC Twente – RKC waarbij Dylan Seys de gele kaart ontvangt. Foto Pro Shots.

Hebben jullie overwogen om door te gaan als assistent-scheidrechter in het betaald voetbal?


Freek: door een paar gerenommeerde (assistent-)scheidsrechters ben ik gepolst om te gaan vlaggen. Ik heb besloten om dit niet te doen. Ik houd van het voetbalspelletje en vooral om hier leiding aan te geven. Als assistent sta je letterlijk aan de zijlijn en dit past onvoldoende bij mij.

Christian: het heeft heel kort door mijn hoofd gespeeld, maar ik zie mij dat zelf niet doen. Sta liever op het veld tussen de spelers


Stappen jullie in het nieuwe seizoen over naar de amateurs en zo ja, op welk niveau beginnen jullie dan? Of maken jullie een andere switch?


Freek: volgend seizoen ga ik op zaterdag in district Zuid fluiten. Waarschijnlijk zal ik in groep D geplaatst worden. Ik kon ook instromen in de Tweede Divisie, maar heb hiervoor bedankt. In het district zijn de reisafstanden kleiner en kan ik meer in de anonimiteit fluiten na al die jaren op televisie te zijn geweest.


Christian: nee, ik ga niet in de amateurs verder in Nederland. Ik ga proberen om in Duitsland aan de slag te gaan. Hopelijk kan ik door mijn ervaringen in Nederland wat hoger instromen in de Duitse competitie. Op die manier ga ik proberen daar zo ver mogelijk te komen.


Op welke punten scoren jullie blijkbaar onvoldoende om door te stoten naar de Eredivisie?


Freek: ik heb maar weinig aanmerkingen gehad op het volgen en positie kiezen en het nemen van beslissingen. Mijn grootste verbeterpunt is altijd het harder optreden geweest. Van nature ben ik een zachtaardige jongen en hierdoor heb ik moeite met het aanpakken van ongewenst gedrag. Door de jaren heen ben ik hier wel in gegroeid, maar blijkbaar onvoldoende om de stap naar de Eredivisie te kunnen maken. Toch ben ik erg trots op wat ik heb bereikt en zal ik nog vaak met veel plezier terug kijken op mijn carrière in het betaald voetbal.


Christian: op het niveau waarop wij arbitreren lopen er alleen maar goede scheidsrechters rond, ieder met een eigen stijl en persoonlijkheid. Je moet wat geluk hebben dat alles perfect gaat op de juiste momenten en dat ze het helemaal zien zitten in jou als persoon. Dat is ook de harde wereld in de voetballerij, het is een jurysport, andere mensen kiezen, ook al doe je nog zo goed je best, de jury heeft zijn stem. Ik heb de pech dat ik achter het net vis, maar hoop via een andere weg toch nog de top te bereiken en dan met trots terug te kijken op deze ongelooflijk leuke tijd.


Niet iedere scheidsrechter haalt de top. Wat zouden jullie ambitieuze jonge collega’s willen adviseren?


Freek: in mijn amateurperiode ging mijn vader vaak mee en filmde me geregeld met zijn fototoestel. Bij thuiskomst keek ik dan terug naar hoe ik overkwam en waar ik gepositioneerd stond. Hier heb ik veel van geleerd. Ook door veel voetbal te kijken en dan met name naar het optreden van de scheidsrechter kan je veel leren. Wees kritisch op jezelf, haal de tips en adviezen eruit die bij je passen en blijf grotendeels jezelf.

Christian: je komt er alleen door er alles voor op te geven, op en top fit te zijn en er volledig voor te leven. Maar je moet wel proberen om te allen tijde jezelf te blijven, een unieke stijl te ontwikkelen en bovenal plezier uit te stralen.

Freek van Herk in de wedstrijd Dordrecht – Jong PSV. Foto Pro Shots /Erwin Spek.