Verenigingsscheidsrechters van VDZ, andere clubs en KNVB-scheidsrechters tijdens hun pauze op het Burgers’ Zoo Internationaal Toernooi

Hoe is de clubarbitrage bij de voetbalclubs geregeld? Dit is het vierde artikel in een serie van zes over het onderwerp clubarbitrage. Hierin komen clubs aan het woord die zich uitspreken over de situatie rond de arbitrage. De vorige drie afleveringen zijn gepubliceerd in het novembernummer (West II) en het februarinummer (Zuid I) en het maartnummer (Zuid II). Nu is het de beurt aan district Oost.

Bij VDZ in Arnhem hebben ze zelfs een scheidsrechtersacademie

Door LEO BLANK


Bij voetbalvereniging VDZ in Arnhem zijn ze sinds oktober vorig jaar in het rijke bezit van een heuse scheidsrechtersacademie. Een opleidingsorgaan binnen de club om leden en niet-leden enthousiast te maken om als verenigingsscheidsrechter aan de slag te gaan.


Jeroen Westen is als algemeen scheidsrechterscoördinator eindverantwoordelijke voor de Rabobank Scheidsrechtersacademie VDZ, die financieel wordt gesteund door de lokale Rabobank. Centraal staan het werven, ontwikkelen, begeleiden en behouden van clubarbiters voor de zondagvereniging die sinds 1926 bestaat.


Sporthorloge

Kandidaten kunnen op kosten van de academie deelnemen aan een KNVB-cursus. Wie eenmaal is geslaagd en bij VDZ wedstrijden gaat leiden wordt vervolgens vooral in natura gesteund. Zo wordt een setje met attributen beschikbaar gesteld als een balloos fluitje en sporthorloge. Wie enige tijd duels fluit krijgt een complete kledingset die bestaat uit shirt, broekje, kousen en jas. Dat pakket wordt de eerste drie jaar in bruikleen gegeven, daarna mag de scheidsrechter het als zijn of haar eigendom beschouwen.

Maar ook op immaterieel gebied wordt er volop steun en begeleiding gegeven. Wie voor de eerste keer een wedstrijd leidt, kan op verzoek worden begeleid vanuit de club. Bij elke KNVB-cursus zorgt VDZ voor voldoende stagebegeleiders voor de scheidsrechter in spe. In de rust en na afloop van de wedstrijd krijgt iedere clubarbiter een muntje om iets te drinken of te eten. Daarnaast leven er plannen om tenminste eens per seizoen een avond te houden voor clubscheidsrechters en andere belangstellenden. Daarvoor zal een gastspreker worden uitgenodigd of een uitleg worden gegeven over (gewijzigde) spelregels. “Ook een quiz op het gebied van arbitrage behoort tot de mogelijkheden”, aldus Westen.


Beleidsplan

De club, die de afgelopen jaren een forse groei heeft doorgemaakt en momenteel bijna zestienhonderd leden telt (van wie ruim duizend spelend in totaal 81 teams), is sinds vorig seizoen in het bezit van een heus beleidsplan clubarbitrage. Binnenkort wordt een herziene versie gepresenteerd. Er is een officiële scheidsrechterscommissie in het leven geroepen om het beleid uit te voeren. Jeroen is hiervoor eindverantwoordelijk.

Sinds clubarbitrage echt op de agenda van VDZ staat, vond er incidenteel overleg over dit onderwerp plaats met voetbalclubs in de regio. Sinds deze maand maakt de vereniging uit Arnhem structureel deel uit van een groep clubs uit Arnhem en omgeving die ervaringen uitwisselen en elkaar helpen met clubarbitrage. Daarnaast zijn de lijnen kort met scheidsrechtersvereniging Arnhem, waarmee VDZ ook flink kan sparren.

Willem Meijer (o.a. oud-voorzitter van VDZ) tijdens de toss van een wedstrijd van VDZ O13-1.

Aanspreekpunt

Met ingang van het huidige seizoen is Jeroen als algemeen scheidsrechterscoördinator aangesteld. Hij is aanspreekpunt en eindverantwoordelijk voor de scheidsrechterscommissie en -academie. Tot die tijd had de algemeen jeugdcoördinator deze taak in zijn portefeuille.

Met zoveel spelende leden moeten er ieder weekend voor zo’n 35 thuis spelende teams scheidsrechters worden gevonden. “Het lukt gewoon niet om iedere thuiswedstrijd bezet te krijgen. Als er geen clubarbiter meer beschikbaar is moet een team zelf voor een oplossing zorgen. De nieuwe aanwas binnen de club heeft geleid tot veel groeiproblemen en daarmee ook uitdagingen, waaronder de clubarbitrage”, beseft Westen.


Animo

Niettemin heeft hij de indruk dat de animo om als clubscheidsrechter aan de slag te gaan toeneemt bij VDZ: “Onder het mom van ‘vele handen maken licht werk’ zijn steeds meer spelende en ook niet-spelende leden bereid om (incidenteel) een wedstrijd te leiden. Daarnaast worden jonge scheidsrechters vanaf elf jaar net even over de drempel geholpen doordat ze een setje met attributen ontvangen als ze een KNVB-cursus hebben afgerond. Directe werving via persoonlijke benadering blijft van groot belang om leden te overtuigen om eens te proberen een wedstrijd te fluiten en eventueel daarna een echte scheidsrechterscursus te volgen”, is de ervaring van Jeroen Westen.

Die ook wijst op het belang van publicaties op de website en in het clubblad over positieve ontwikkelingen binnen de clubarbitrage. Zoals de ondersteuning van de Rabobank en een scheidsrechterscursus van de KNVB met tien geslaagden van de club. “Dat geeft een positief effect op het imago van de clubscheidsrechter. Het kan precies het zetje zijn dat leden nodig hebben om zelf eens de fluit ter hand te nemen”, weet Jeroen.

Een enthousiaste vader als scheidsrechter actief tijdens een wedstrijd van zijn zoon.


Jonge voetballers

De leeftijd van de clubarbiters bij VDZ varieert van elf tot 74 jaar. Er is een groeiende groep jonge voetballers, die voor of na hun eigen wedstrijd een duel fluiten. Maar ook steeds meer oudere, spelende seniorleden (20 tot 55 jaar) leiden zaterdag of zondag een wedstrijd. Tenslotte hebben oud-leden, die soms al tientallen jaren verbonden zijn aan de club, zich aangemeld als clubscheidsrechter. Zij doen dit nadat of terwijl ze al diverse functies bij VDZ bekleden, van speler tot commissielid, van teambegeleider tot voorzitter. Ongeveer één op de tien jeugdscheidsrechters is een meisje. Bij de senioren lopen er momenteel geen vrouwelijke arbiters rond.


Naar de KNVB

Ongeveer een kwart van de clubarbiters stroomt door naar de KNVB en fluit wedstrijden voor de voetbalbond. Zij volgen dan eerst de SO3-vervolgopleiding. “We proberen de leden wel te blijven binden aan VDZ. Bijvoorbeeld door ze uit te nodigen om af en toe een (oefen)wedstrijd te leiden of op een van onze toernooien actief te zijn”, aldus Jeroen Westen.


Biertje

Een veel gehoorde klacht over clubmensen die de fluit hanteren is dat ze na afloop, onder het genot van een biertje, gele en rode kaarten schrappen en dus niet doorgeven aan de KNVB. Geldt dat ook voor VDZ? Jeroen is daar duidelijk over: “Vanuit de scheidsrechterscommissie en de academie wordt expliciet uitgedragen om elke tijdstraf en uitgedeelde kaart te noteren en door te geven. In de praktijk zal dat soms niet gebeuren, maar onze grove inschatting is dat dit in hooguit tien procent van de gevallen zo is. Tenminste negentig procent van de tijdstraffen en kaarten wordt gewoon geregistreerd in het digitaal wedstrijdformulier van de scheidsrechter.”

Sjef van Leeuwen (o.a. speler van VDZ 45+) actief als scheidsrechter bij een juniorenwedstrijd.


Combi met American football


VDZ is opgericht in 1926 en gevestigd in Arnhem-Noord, aan de rand van de Veluwe. Op het glooiend en bosrijke sportpark ’t Cranevelt zijn ook te vinden een tennisclub, schaatsvereniging en American footballclub. Met die laatste club wordt een kunstgrasveld gedeeld met witte lijnen voor voetbal en gele voor American football, vrij uniek in Nederland.

Een jonge verenigingsscheidsrechter van VDZ geeft duidelijk aan hoe een ingooi opnieuw genomen moet worden.