Clay Ruperti. Foto Leo Blank.

Clay Ruperti fluit in Keuken Kampioen Divisie en werkt op afdeling arbitrage bij steunpunt West

Sportjournalist wordt toparbiter

Door LEO BLANK


Jarenlang deed Clay Ruperti (28) verslag van grote sportevenementen in en rond zijn woonplaats Rotterdam. Internationale tennistoernooien, marathons en voetbalwedstrijden. De ambitieuze zoon van een Surinaamse vader en Hollandse moeder zei de journalistiek anderhalf jaar geleden echter vaarwel om zich helemaal toe te leggen op de arbitrage.


Of dat een verstandige keuze was moet de toekomst uitwijzen. Maar Ruperti is goed op weg om uit te groeien tot een landelijke topscheidsrechter. Hij hanteert nu elf jaar de fluit. En dat doet Clay meer dan verdienstelijk. In mei 2017 promoveerde hij naar de masterclass betaald voetbal, in september dat jaar debuteerde hij in de wedstrijd FC Dordrecht-FC Volendam in de toenmalige Jupiler League.


Teleurstelling

Ruperti, enig kind, behoort tot de nieuwe lichting talentvolle scheidsrechters die aan het grote werk mogen ruiken. Zijn loopbaan op het veld verliep tot nu toe voorspoedig. Al geeft hij direct toe dat hij ook weleens van teleurstelling op zijn tanden moest bijten als werd besloten dat hij nog een seizoen op hetzelfde niveau moest blijven acteren.

“Op dat moment gaat het je nooit snel genoeg. Maar achteraf moet je erkennen dat het juist was om me te laten rijpen. Dat extra jaar in groep I bij de amateurs bijvoorbeeld was goed voor mijn persoonlijke ontwikkeling”, vertelt Clay.


Presentatie

We spreken hem na afloop van een presentatie bij sportclub Spirit ’30 in het Noord-Hollandse Hoogkarspel. Hij werd gevraagd de honneurs waar te nemen van Danny Makkelie, die uitgerekend op die dag afreisde naar de Verenigde Arabische Emiraten om daar als video assistant referee (VAR) collega’s in de stadions van dienst te zijn.

Voor een zaal met ruim zestig collega’s uit het amateurvoetbal slaagt Clay er uitstekend in om met een gezonde dosis humor en zelfspot ruim twee uur te boeien. “Ik vind dit soort bijeenkomsten hartstikke leuk. Wat is er mooier dan met een groep arbiters over onze hobby te praten?”, legt hij uit.

Tijdens de interactieve presentatie, waarin hij veel ruimte biedt om vragen te stellen en opmerkingen te maken, laat Ruperti zijn eigen carrière in vogelvlucht voorbijkomen. Hij durft zich daarbij kwetsbaar op te stellen. Zo zijn er beelden van een nog hele jonge Clay tussen de jeugdvoetballers op een verlaten en weinig sfeervol veld. Hij heeft ook een filmpje meegenomen waarop een iets oudere Ruperti middelpunt is van een opstootje en hij flink met rode kaarten moet strooien om de orde op het veld te herstellen.

Clay Ruperti tijdens de wedstrijd Go Ahead Eagles – Eindhoven. Foto Pro Shots / Erik Pasman.

Legendarisch moment

En dan is er dat legendarische moment tijdens NAC-Telstar, waarin Ed Janssen fluit en Clay de vierde official is. Het is een van de pijnlijkste vergissingen uit zijn carrière: “Ik moest de tijd bijhouden. De klok in het stadion bleek achteraf niet de juiste tijd aan te geven. Plotseling stond die op 45 minuten. Ik hield razendsnel het bord omhoog dat er nog één minuut blessuretijd bij kwam. Ed floot na 46 minuten af, iedereen liep richting kleedkamers. Daar kwamen we er achter dat er slechts 41 minuten was gespeeld. Ik heb Ed Janssen nog nooit zo boos gezien. Maar ik waardeerde het enorm in hem dat hij de volledige verantwoordelijkheid nam voor de misser. Terwijl het honderd procent mijn fout was.”

Clay vraagt de zaal hoe de arbitrage in deze kwestie zou moeten handelen. Dat blijkt voor zijn collega's uit het amateursvoetbal een niet al te moeilijk opgave. Hij geeft zelf het juiste antwoord: "We hebben beide teams ingelicht en die vijf minuten van de eerste helft eerst volgemaakt en toen gelijk van speelhelft gewisseld. Het liep met een sisser af, maar vanzelfsprekend waren we wel een hot item op sociale media en op tv en werd er ook in Zeist uitgebreid op teruggekomen. Het was een leerzame, maar op dat moment wel vervelende ervaring voor me.”


Iets opsteken

In de presentatie komen ook nog diverse fragmenten voorbij die illustreren hoe moeilijk het soms is voor de arbitrage om te beoordelen of er sprake is van hands of buitenspel. Clay: “Het gaat mij er om dat scheidsrechters iets opsteken van spelsituaties. In dat opzicht zou het goed zijn als er meer beelden beschikbaar komen uit het amateurvoetbal. Want het verschil met het betaald voetbal is best groot. Ik beschik over twee neutrale assistenten en een vierde official bij de dug-outs. En dan maken we ook nog gebruik van hulpmiddelen als piepvlag en headset, waardoor de onderlinge communicatie soepel verloopt. Ik besef heel goed dat collega's in het amateurvoetbal er min of meer wekelijks alleen voor staan. Het mooiste zou zijn als een scheidsrechter een hele wedstrijd wordt gefilmd en die beelden naderhand samen met een begeleider zou bekijken. Niets is zo leerzaam dan om naar jezelf te kijken. Dan word je echt me de neus op de feiten gedrukt.”

Clay Ruperti (links) tijdens de wedstrijd Katwijk – Harkemase Boys in het KNVB-bekertoernooi. Foto Pro Shots.

Clay Ruperti (links) tijdens Jong Vitesse – Katwijk in de Tweede Divisie. Foto Pro Shots / Michael Bulder.

Blocnote

Zelf ziet Ruperti alle door hem geleide wedstrijden in het betaald voetbal integraal terug. “Die beelden zijn al heel snel beschikbaar. Ik bekijk alles met een blocnote bij de hand om aantekeningen te maken van cruciale momenten of in situaties waarin ik mogelijk niet helemaal correct optreed of niet in de ideale positie sta om iets al dan niet te kunnen constateren. Sommige fragmenten bespreek ik vervolgens met mijn coach Kristian Bakkelo. Met hem heb ik het ook over verbeterpunten. Zo weet ik dat ik nog vaker in de juiste positie moet zien te komen om een spelsituatie goed te beoordelen. Daar moet ik verder aan werken. Mijn pluspunt is de omgang met spelers en trainers. Ik ben liefhebber van het spelletje, laat zoveel mogelijk doorgaan waar dat kan. Ik straal rust uit en communiceer op open wijze met spelers. De acceptatie is over het algemeen prima. Je krijgt wat je geeft.”


Pupil van de week

Voordat hij anderhalf jaar geleden zijn debuut maakte in het betaald voetbal, legde Ruperti de min of meer gebruikelijke weg af om zover te komen "Mijn vader voetbalde bij Swift Boys in Rotterdam. Ik mocht een keer pupil van de week zijn. Ik kreeg een map met spelregels voor scheidsrechters en vond dat prachtig. Tot mijn veertiende keepte ik bij de jeugd van SMV in de Rotterdamse wijk Hillegersberg. Maar ik had niet veel voetbaltalent en floot bij wedstrijdjes op straat en bij jeugdteams op het veld. Ik ontdekte al gauw dat ik het met fluiten verder zou schoppen dan met voetbal.”

Na het voltooien van de BOS-cursus floot de pas zeventienjarige arbiter zijn eerste wedstrijden bij de amateurs. Hij deed vrijwel elk seizoen een stap omhoog. Het voorlopige hoogtepunt volgde in 2015 toen Ruperti de wedstrijd kreeg toegewezen om het Nederlands kampioenschap bij de amateurs tussen Kozakken Boys en FC Lienden. Hij kijkt er nog altijd met trots op terug: “Het was dé wedstrijd van het jaar bij de amateurs. Ik vond het een grote eer die te mogen leiden. Sinds de invoering van de Tweede en Derde Divisie bestaat de wedstrijd overigens niet meer.”

Clay Ruperti (rechts) bij Go Ahead Eagles. Hij moet een beslissing nemen of de wedstrijd al dan niet doorgaat. Foto Pro Shots / Niels Boersema.

Debuut

In september 2017 floot hij zijn eerste wedstrijd in het betaald voetbal: FC Dordrecht-FC Volendam. De hele entourage en de wedstrijd zelf staan Ruperti nog helder voor de geest: “In de aanloop zegt iedereen dat het een gewone wedstrijd is, waarvan je moet genieten. Maar dat is natuurlijk niet zo. Voor mij was het helemaal geen gewone wedstrijd. Je staat voor je officiële debuut. In de voorbereiding ben je toch anders bezig, als je in de spelerstunnel staat ben je extra gespannen."

"Maar het is een cliché: als de bal eenmaal rolt is het een wedstrijd zoals alle voorgaande. Het ging prima. Ik dacht het zonder kaarten af te kunnen. In blessuretijd kregen twee spelers het met elkaar aan de stok en moest ik ze beiden een gele kaart geven. Jammer, een debuut zonder kaarten had natuurlijk leuk gestaan op mijn cv’’.

Inmiddels kijkt hij al terug op zo'n dertig wedstrijden in de Jupiler en Keuken Kampioen Divisie, had hij dit seizoen de leiding in de bekercompetitie in de wedstrijd VV Katwijk-Heerenveen en in België bij KV Mechelen-KVC Westerlo in de op één na hoogste divisie bij de zuiderburen.

Op die laatste ontmoeting zat veel druk, merkte Clay rond en in het stadion: “Mechelen was vorig seizoen gedegradeerd. Ze zijn topfavoriet voor de titel op een niveau lager. Maar de start was beroerd. Deze wedstrijd tegen Westerlo moest gewonnen worden. Dat merkte je aan alles. Dat lukte overigens ook. Voor mij verliep de wedstrijd heerlijk, al moest ik vier gele kaarten uitdelen.”


VAR

Hij fungeert nu voor het tweede seizoen als vierde official in de Eredivisie. Daarnaast neemt Ruperti ook met enige regelmaat plaats als VAR in de hypermoderne studioruimte in Zeist. Als scheidsrechter op een niveau lager merkt hij het verschil in beleving met de Eredivisie: “Alles wordt uitvergroot. Meer publiek, meer media, meer aandacht op tv, meer discussie in praatprogramma’s. Al trekken nu ook wedstrijden in de Keuken Kampioen Divisie veel bezoekers door de aanwezigheid van FC Twente, Roda JC en Sparta. Als ik daarin fluit kan ik geen beroep doen op de VAR. Dat is een groot verschil. De videoscheidsrechter blijkt een prima vangnet te zijn voor de veldarbitrage. Het spel wordt er eerlijker door. Er zijn minder protesten, de acceptatie onder spelers en trainers is groter. Er hoeven minder rode kaarten uitgedeeld te worden. Ik zie alleen maar voordelen.”


Stabieler

Hij wil dit seizoen nog stabieler worden: “Mijn beoordelingen zijn goed. Maar er is ruimte voor verbetering. Ik ben erg zelfkritisch. Ik moet stappen blijven maken door zoveel mogelijk wedstrijden te fluiten. Dat is dé manier om jezelf constant te verbeteren.”

Ruperti laat er veel voor. Hij traint twee tot drie keer per week op het veld. Daarnaast bezoekt hij enkele keren per week de sportschool om te werken aan zijn rompstabiliteit. “Die is heel belangrijk, met een betere stabiliteit voorkom je blessures.”

Clay Ruperti. Foto Leo Blank.

Achterop de motor

Sinds anderhalf jaar draait zijn leven (“ik ben nog single en woon op mezelf”) nog meer dan daarvoor om arbitrage. De combinatie van freelancejournalist en topscheidsrechter amateurvoetbal bleek in de praktijk steeds lastiger. Clay legt uit: “Ik heb de opleiding journalistiek in Utrecht afgerond. Daarna deed ik voor onder meer RTV Rijnmond en het Algemeen Dagblad klussen. Niet alleen voetbal, maar ook marathons en tennistoernooien. Ook werd ik ingezet voor algemene verslaggeving. Ik heb achterop de motor gezeten om verslag te doen van de Marathon van Rotterdam. Prachtig werk, maar het viel niet meer te combineren met het fluiten.”

Toen hij een vacature op de afdeling arbitragezaken van de KNVB in Zeist voorbij zag komen, was de keuze snel gemaakt. “Ik ben in september 2017 begonnen en ben onder meer aanspreekpunt voor scheidsrechters in het zondagvoetbal die vallen onder steunpunt West (West I en II, red.). Scheidsrechters bellen of mailen mij als er zich problemen hebben voorgedaan bij een wedstrijd. Maar ook weten ze me te vinden als ze het niet eens zijn met een rapport.”

Hij ervaart weinig negativisme onder zijn collega's in het amateurvoetbal: “Bijna iedereen is juist trots om vertegenwoordiger te zijn van de KNVB. Ze voelen zich echt ambassadeur van de bond. Excessen halen de publiciteit, maar dat zijn echt hoge uitzonderingen. We zijn dan het luisterend oor van de scheidsrechter. Dat is meestal voldoende. Bij ernstige zaken begeleiden wij de scheidsrechter in de tuchtprocedure.”


Academie

Zijn afdeling is ook nauw betrokken bij de invulling van de themabijeenkomsten van de bond en de inhoud van de opleidingen van de KNVB Academie. Clay: “Wij kunnen aangeven waar scheidsrechters behoefte aan hebben. De collega’s van de academie proberen daar zo goed mogelijk op in te spelen.”

Vindt hij het wel leuk om de hele week alleen met arbitrage bezig te zijn? Ruperti snapt de vraag: “Tot nu toe wel. Ik train regelmatig bij de KNVB met collega’s uit het betaald voetbal als Jeroen Manschot en Sander de Brito Roque, die ook werkzaam is op het steunpunt West in Zeist. Dat is een hele mooie en inspirerende omgeving voor ons. Voor mij is het een groot feest om van mijn hobby mijn beroep te maken.”